Përmbledhje:
Në këtë predikim të parë global online të së Premtes, Alban Fejza shpjegon pse predikimet online nuk janë risi fetare: lutjet vijnë nga feja e Ibrahimit dhe duhet të bëhen drejtpërdrejt në arabisht, ndërsa predikimet janë kërkesë kuranore, mjetet e dorëzimit të të cilave mund të ndryshojnë.
Transkripti i videos:
Lavdi Zotit. Nuk ka zot tjetër përveç Zotit.
Ky është në fakt Predikimi i parë global online i së Premtes. Pse online? A është kjo risi fetare (bid‘at)? Fjala e keqe, “bid‘ati!” Epo, është patjetër një mënyrë e re për ta bërë, por a është risi fetare? Vetëm pse diçka është e re, nuk do të thotë automatikisht se është risi fetare. Për shembull, në të kaluarën myslimanët faleshin në tokë të thatë, në klimë të ngrohtë, dhe këtë mund ta dimë nga kapitulli 48, strofa 29, e cila na tregon se Muhamedit dhe shokëve të tij u mbetën shenja në fytyrë për shkak të sexhdes. Më vonë, kur Islami u përhap në veri, toka shpesh ishte e ftohtë, apo e lagur nga shiu, apo me borë, dhe myslimanët ranë në kontakt me të krishterët ortodoksë që i kishin shpikur qilimat e lutjes për veten. Po, të krishterët ortodoksë gjunjëzohen dhe bien në sexhde, dhe myslimanëve u pëlqeu ideja e qilimit të lutjes, një qilim që përdoret për lutje, dhe e përvetësuan. Dhe tani përdoren në tërë botën myslimane. Dhe sigurisht, qilimat e lutjes nuk janë risi fetare. Falja mbi qilim nuk është e ndaluar në Kuran. Do të ishte risi fetare nëse myslimanët do ta konsideronin të detyrueshëm, por nuk është rasti. Pra, vetëm pse qilimi i lutjes është gjë e re, nuk do të thotë se është risi fetare. Është risi teknologjike. Një risi teknologjike nuk është gjithmonë risi fetare. Risitë fetare janë të ndaluara; risitë teknologjike janë të lejuara, dhe bëhen për ta lehtësuar jetën, jo si formë adhurimi. Që të konsiderohet risi fetare, duhet të jetë një mënyrë e re e praktikimit të fesë në të njëjtat rrethana të vjetra. Pra, nëse doni ta dini nëse Predikimet Online të së Premtes janë të lejuara, duhet ta shqyrtoni nëse po mbahen në të njëjtat rrethana të vjetra apo në rrethana të reja.
Rrethanat e vjetra normale ishin që Predikimet e së Premtes mbaheshin brenda një Xhamie. Por, po sikur të ketë pandemi? Po sikur një tërmet ta rrëzojë Xhaminë? Po sikur të jetoni në një bashkësi të krishterë ku nuk ka Xhami? Po sikur të jetoni në një bashkësi ku ka Xhami, por ato po përdoren për adhurim idhujsh? Po sikur të jetoni në një kampus universitar, larg qytezave dhe qyteteve? Po sikur të jeni shumë larg nga çdo xhami? E shihni, këto janë rrethana të ndryshme, jo të njëjtat si ato të vjetrat normale. Për t’u marrë me këtë, kemi organizuar Predikime të së Premtes në shtëpi për shumë vite.
Por tani që interneti ka përparuar kaq shumë, duhet ta rimendojmë këtë qëndrim, dhe pas shqyrtimit të kujdesshëm, Zoti e udhëzoi Alban Fejzën te zgjidhja e saktë. Alban Fejza e kuptoi se opsioni i dytë më i mirë janë në fakt Predikimet Online të së Premtes, ndërsa opsioni i tretë më i mirë do të ishte organizimi i tyre në shtëpi private.
Pra, kemi tri opsione bazë: 1. Xhamitë, 2. Predikimet online, 3. Shtëpitë private. Tabela më poshtë e vlerëson secilin opsion në 10 fusha të ndryshme me një notë nga 1 deri në 10, ku 1 është nota më e ulët dhe 10 nota më e lartë:

Pra, siç mund ta shihni, opsioni online është shumë më i mirë se sa mund të mendonte dikush (me një notë prej 77), krahasuar me 99 për një xhami, dhe 55 për organizimin e predikimeve lokale të së Premtes në shtëpi jashtë xhamive të duhura. Dhe ajo që e bën opsionin online edhe më të mirë është se mund ta kombinoni me cilindo nga dy opsionet e tjera. Po, kjo është e mundur. Për shembull, mund të vendosni t’i ftoni njerëzit ta bëjnë lutjen e së Premtes së bashku në shtëpinë tuaj, nëse nuk ka xhami të duhur afër, dhe ta bëni çdo gjë njësoj, përveç se kur vini te predikimet, e përdorni predikimin online, dhe madje mund të vendosni të shtoni apo të thoni diçka pas tij, nëse koha e lejon, por siç mund ta shihni, dëgjimi i predikimeve online nuk ju pengon domosdoshmërisht ta bëni lutjen e së Premtes së bashku me të nënshtruar të tjerë në shtëpinë tuaj. Madje edhe nëse keni një xhami të vogël, predikimet online mund të jenë të dobishme. Kur keni një xhami të vogël, zakonisht është e vështirë të gjesh njerëz që mund të mbajnë fjalime me cilësi të mirë, predikime të mira, dhe nuk e doni një xhami të mërzitshme. Në atë rast, mund të alternoni. Gjatë disa të Premteve, mbani një fjalim; gjatë të Premteve të tjera, i projektoni Predikimet video online të së Premtes në një projektor në xhami, dhe kjo i jep Drejtuesit të Xhematit të xhamisë kohë të mendojë për një temë të mirë për të Premten e ardhshme. Ajo që i bën predikimet online edhe më të mira është se ato në fakt e përshpejtojnë procesin e ndërtimit të xhamive të reja aty ku nuk ka xhami të duhura në dispozicion. U ndihmon njerëzve të mblidhen gjatë të Premteve, edhe nëse nuk dinë të mbajnë fjalime të mira. Në këtë mënyrë, grupi mund të rritet, dhe përfundimisht të jetë i mjaftueshëm për të ndërtuar një xhami në atë vend. Pra, qëllimi i predikimeve online të së Premtes nuk është t’i mbajë njerëzit jashtë xhamive, por ta përshpejtojë procesin e ndërtimit të xhamive të reja, kudo që nuk ka xhami, apo nuk ka xhami të drejta.
Megjithatë, pyetja vendimtare është: “A i ndalon Kurani Predikimet Online të së Premtes?” Përgjigjja e shkurtër: “Jo.” Nuk ka asgjë në Kuran që i ndalon predikimet e së Premtes online. Po, bërja e LUTJEVE të së Premtes online është gabim dhe në fakt e pamundur, sepse përfshin lëvizje fizike, rite dhe mbledhje së bashku, dhe do ta ndryshonit fenë e Ibrahimit nëse nuk do t’i kryenit drejtpërdrejt, por këtu po flasim për Predikimet e së Premtes, jo për Lutjet e së Premtes. Ka dallim mes Predikimeve të së Premtes dhe Lutjeve të së Premtes. Lutjet janë pjesë e fesë së Ibrahimit, por predikimet nuk janë. Ato janë zgjidhje praktike që Muhamedi i përdori me drejtimin e Zotit në Kuran. Me fjalë të tjera, Lutjet e Kontaktit mund t’i gjejmë madje para se të shpallej Kurani, gjatë gjithë rrugës nga Ibrahimi, por predikimet e së Premtes erdhën vetëm pasi u shpall Kurani. Para kësaj, njerëzit nuk i bënin Predikimet e së Premtes. Kishin një ditë pa punë, të shtunave, por të premteve, nuk ndodhte asgjë e veçantë. Me shpalljen e Kuranit, kjo ndryshoi. Pushimet e së shtunës u anuluan, dhe në vend të kësaj, predikimet e së Premtes u bënë të detyrueshme, dhe ky ndryshim erdhi përmes shpalljes së Kuranit, jo përmes Ibrahimit, që do të thotë se çdo urdhër apo ndalim për të duhet gjithashtu të jetë i gjithi në Kuran, dhe Kurani nuk i ndalon predikimet online, dhe prandaj ato janë të lejuara. Dhe mund ta shihni dallimin mes Predikimeve të së Premtes dhe Lutjeve të së Premtes madje edhe në gjuhën që përdoret. Të gjitha ritet e tjera të Lutjes së së Premtes bëhen në arabisht, sepse janë traditë nga Ibrahimi. Nuk ju lejohet as ta ndryshoni gjuhën; është traditë; duhet të mbetet e njëjtë. Por kjo nuk ndodh me predikimet. Predikimet mund të bëhen në çdo gjuhë. Në shqip, për shembull. Kjo do të thotë se predikimet nuk janë nga Ibrahimi; ato janë kërkesë kuranore, por jo traditë e pandryshueshme. Me fjalë të tjera, mund t’i ndryshoni mjetet se si i komunikoni predikimet, por nuk mund t’i ndryshoni mjetet se si i komunikoni pjesët e tjera të Lutjes së së Premtes. Shkurt, nëse mund ta bëni në gjuhën tuaj, mund ta bëni online. Është thjesht një mjet tjetër komunikimi. Pra, rregulli është i thjeshtë. Çfarëdo që mund ta bëni në gjuhën tuaj, mund ta bëni online. Çfarëdo që duhet ta bëni në arabisht, duhet ta bëni drejtpërdrejt, pa shtesa apo heqje. Dhe këtu janë hapat për t’ju treguar si mund të funksionojë në mënyrë të përsosur:
Siç ndoshta e dini, lutja e së Premtes përbëhet nga 10 hapa:
Hapi 1, Ezani (thirrja për t’u mbledhur) (në arabisht). Hapi 2, Deklarata: “EL-HAMDU LIL-LAH. LA ILAHE IL-LALLAH” (në arabisht). Hapi 3, Predikimi i parë (në gjuhën tuaj). Hapi 4, deklarata: “TUBU ILALLAH” (në arabisht), Hapi 5, Pendimi (në heshtje), Hapi 6, deklarata: “EL-HAMDU LIL-LAH. LA ILAHE IL-LALLAH” (në arabisht), Hapi 7, predikimi i dytë (në gjuhën tuaj), Hapi 8, deklarata: “EKIMIS-SALAH” (në arabisht), Hapi 9, Ezani (thirrja për lutje) (në arabisht), Hapi 10, dy njësitë e Lutjes së Kontaktit (në arabisht)
Pra, Lutja e së Premtes përbëhet nga këta 10 hapa, dhe vetëm dy prej tyre janë Predikimet e së Premtes, dhe vetëm ata dy mund të bëhen në gjuhën tuaj, dhe prandaj vetëm ata dy hapa mund të bëhen online. Këto predikime janë përgjegjësi e dikujt që quhet Hatib (predikues), jo e Imamit. Mund të jetë i njëjti person, por mund të jenë edhe dy njerëz të ndryshëm. Imami ka përgjegjësinë ta udhëheqë tërë Lutjen e së Premtes, ndërsa Hatibi (predikuesi) është përgjegjës vetëm për pjesën e predikimit. Pra, predikimet online nuk e zëvendësojnë Imamin, por janë zëvendësim për Hatibin, dhe vetëm në rastet kur një predikim i drejtpërdrejtë nuk është i realizueshëm apo nuk është në dispozicion.
Pra, kështu mund ta zbatoni këtë në praktikë. Le të supozojmë se jetoni në një vend të krishterë, dhe nuk keni afër një xhami që i takon vetëm Zotit. Madje edhe në këtë rast, Lutja e së Premtes është ende e detyrueshme. Pa arsyetime. Pra, e gjeni një vend ku njerëzit nuk do t’ju ndërpresin. Mund të duhet madje të ktheheni në shtëpi nga puna, nëse mendoni se kjo është e nevojshme, dhe pastaj e kryeni Lutjen e së Premtes kështu.
- Bëjeni thirrjen për lutje, “Ezanin”: “ALLAHU EKBER, ALLAHU EKBER, ALLAHU EKBER, ALLAHU EKBER. LA ILAHE IL-LALLAH”.
- Thoni: “EL-HAMDU LIL-LAH. LA ILAHE IL-LALLAH”
- E nisni videon e predikimit që e morët më herët nga Drejtuesi i Xhematit Online
- E ndalni predikimin diku ku është e përshtatshme dhe thoni: “TUBU ILALLAH”
- Pendoheni
- Thoni “EL-HAMDU LIL-LAH. LA ILAHE IL-LALLAH”
- E rinisni/vazhdoni predikimin në video
- Pastaj, thoni “EKIMIS-SALAH”
- Bëjeni thirrjen për lutje, “Ezanin” – “ALLAHU EKBER, ALLAHU EKBER, ALLAHU EKBER, ALLAHU EKBER. LA ILAHE IL-LALLAH.”
- E kryeni Lutjen e Kontaktit,
Dhe e njëjta gjë vlen nëse e bëni së bashku me miqtë në shtëpinë tuaj, për shembull. E merrni përgjegjësinë t’i thoni këta hapa, dhe të tjerët thjesht dëgjojnë. Siç mund ta shihni, predikimet online nuk ndryshojnë asgjë nga mënyra si është bërë tradicionalisht gjatë gjithë historisë. Ato janë vetëm sigurimi i një zgjidhjeje për predikimet. Dhe zgjidhje të ngjashme kanë ndodhur tashmë. Për shembull, në disa xhami në botën myslimane, përdorin mikrofon që njerëzit që nuk u futën brenda xhamisë ta dëgjojnë jashtë. Dhe në fakt, ata po bëjnë një risi të vogël fetare në këtë rast, pa analizë të kujdesshme, sepse e përdorin mikrofonin madje edhe për pjesët në arabisht, për lutjet e kështu me radhë, jo vetëm për predikimin. Ibrahimi kurrë nuk e bëri Lutjen e tij të Kontaktit përmes mikrofonit. Ne po i bëjmë vetëm dy predikimet (të cilat janë traditë joibrahimike) përmes mikrofonit. Pjesa tjetër e hapave bëhet drejtpërdrejt, ashtu siç i bëri Ibrahimi pa mikrofon. Pra, personi që e luan predikimin është ende Imami kur e luan videon. Nëse mendon se do ta ndalë predikimin dhe ta përmendë diçka të rëndësishme që lidhet me situatën lokale, mund ta bëjë këtë. Kjo dëshmon se ju jeni përgjegjës si imam, dhe se Lutja e së Premtes bëhet nga ju. Predikimet Online vetëm po ndihmojnë. Ato janë vetëm sigurimi i një zgjidhjeje, për t’i ndihmuar njerëzit të dëgjojnë gjëra të reja
Tani, pyetja është: “Pse e gjejmë veten në një situatë të tillë ku duhet t’i kryejmë Predikimet e së Premtes online?” Epo, kjo është për shkak të mëkateve tona të kaluara, mëkateve tona dhe të prindërve tanë. Nëse u rritëm si jo të nënshtruar, u edukuam nga prindërit tanë si jo të nënshtruar, jetuam si jo të nënshtruar, sigurisht, kur më në fund vendosim të besojmë, nuk do t’i gjejmë xhamitë gati për ne. Xhamitë nuk ndërtohen vetë. Pra, ka një periudhë kalimtare të përkohshme gjatë së cilës Lutja e së Premtes është e detyrueshme, por xhamia mund të mos jetë aty. Është provë, për të parë nëse do të dorëzoheni, vetëm pse nuk është e rehatshme dhe e lehtë, apo do të vazhdoni të mbaheni pas litarit të Zotit. Shumë njerëz heqin dorë, por besimtarët e vërtetë vazhdojnë. Ata e dinë se lutja e së Premtes është e detyrueshme, pavarësisht nëse kemi xhami afër apo jo. Në fund të fundit, është faji ynë nëse nuk kemi xhami. Duhej të ishim bërë të nënshtruar më herët, dhe ta ndërtonim. Nëse nuk kemi kontribuar financiarisht, sigurisht nuk do të kemi xhami. Njerëzit e së kaluarës i ndërtuan xhamitë e tyre me djersë dhe gjak. Rasti ynë është më i lehtë se kaq.
Disa njerëz, pas gjithë këtyre argumenteve, mund të mendojnë ende se predikimet online të së Premtes janë risi fetare. Mesazhi ynë për ta është ky: Mund të shikoni filma online, mund të shikoni meme online, mund të shikoni sjellje të rrezikshme online, duke e shpërndarë, dhe kështu duke e promovuar; mund të shikoni njerëz të ulët online, rrjete sociale online, gra të pahijshme online, lajme të rreme online, fytyra të rreme online, emra të rremë online, ide të këqija online, por kur vjen puna te dëgjimi i fjalëve të mira online, kjo është risi fetare?! Apo ndoshta Dreqi po ju mashtron? Ai do t’ju mbajë larg nga bërja e gjësë së drejtë online. Jeni online gjithsesi. Ka shumë gjasa që nuk mund t’i shpëtoni në botën moderne, edhe nëse doni. Pra, meqë jeni online gjithsesi, mund ta përdorni internetin për gjënë e drejtë. Gjithashtu, dëgjimi i një predikimi online nuk ju ndalon të mblidheni. Në fakt, nëse keni një xhami të duhur afër jush (ku nuk ka adhurim idhujsh), është detyrim të mblidheni së bashku. Është gjë kaq e këndshme t’i takosh vëllezërit dhe motrat e tua që po përpiqen në rrugën e Zotit. Por dëgjimi i një predikimi të saktë online mund ta bëjë mbledhjen edhe më të mirë.
Predikim i së Premtes nga: Alban Fejza, Drejtues i Xhematit Online