Predikim i së Premtes nga: Alban Fejza, Drejtues i Xhematit Online
Përmbledhje:
Në këtë predikim të së Premtes, Alban Fejza i shpjegon mënyrat praktike për t’i nderuar prindërit tanë në kohët moderne, përfshirë në mungesën e tyre, si përdorimi i emrave tanë të vërtetë, ngasja e kujdesshme dhe falja e tyre.
Transkripti i videos:
Lavdi Zotit! Nuk ka zot tjetër përveç Zotit. Siç e dinë shumë prej jush, kam predikuar Predikime të së Premtes për pothuajse 14 vjet tani, shumicën e tyre në jetën reale, dhe gjatë këtij viti të fundit online, dhe gjithsej kjo janë rreth 700 Predikime të së Premtes. Dhe a e dini në sa prej tyre fola për temën e nderimit të prindërve? Vetëm një herë. Natyrisht, tema e nderimit të prindërve është shumë më e rëndësishme se kaq. Nuk fola më shumë për të deri tani, për dy arsye kryesore. 1). Nuk isha i sigurt se isha i kualifikuar ta bëja, sepse nuk jam shembulli më i mirë në këtë çështje. Mendoj se ka shumë njerëz në botë që janë më të mirë se unë kur bëhet fjalë për nderimin e prindërve. Por, në të njëjtën kohë, mendoj se jam i përshtatshëm të flas për këtë për një arsye tjetër. Arsyeja është se pothuajse të gjithë njerëzit e së ardhmes do të kenë baballarë si babai im. Jam i bindur tani se babai im do ta humbasë parajsën vetëm për pak. Do të shkojë në Ferr, vetëm për pak, në ferrin më të butë të mundshëm, nëse ekziston diçka e tillë, dhe kështu do të jenë pothuajse të gjithë baballarët në kohët e fundit. Do të jenë madje të ngjashëm në karakter. Të pranishëm por të munguar. Të mirë por pa qëllim. Të mirë me të huajt në kurriz të familjes. Një qytetar jashtëzakonisht i përshtatshëm për çdo regjim. Cinik ndaj shpresës. I informuar por dembel. Mendoj se nuk kam shumë për t’u ankuar, por në të njëjtën kohë, nuk kam aspiruar kurrë të jem si ai, apo si dikush si ai. Njerëzit e së ardhmes do ta dinë saktësisht për çfarë po flas kur ta dëgjojnë këtë përshkrim. Dhe kjo është arsyeja pse sfidat e mia në nderimin e prindërve dhe ajo që mësova përmes tyre do të jenë të dobishme për brezat e ardhshëm. Tani, arsyeja e dytë, pse nuk fola shumë për nderimin e prindërve para sot është sepse planifikoja ta bëja një video sqaruese për këtë, sepse është temë shumë e rëndësishme, dhe doja ta jepja një kuptim më gjithëpërfshirës për këtë çështje, por meqë mund ta bëj këtë pas shumë vitesh, më lejoni t’jua jap thjesht një shije paraprake të saj tani. Pra, më lejoni të zhytem në temë. Nderimi i prindërve. Në mendjen time, e ndaj fjalën “nderim” në tri nënpërbërës. 1. Të qenët i mirë 2. Respekti 3. Dëgjimi apo bindja. Dhe është e rëndësishme ta ndash kështu, pasi varësisht nga situata cilido prej tyre mund të vlejë apo të mos vlejë, apo mund të vlejë më pak apo më shumë. Pra mbani parasysh se po flasim për tri gjëra: Të qenët i mirë, respekti, dhe dëgjimi apo bindja. Por pse duhet t’i nderojmë prindërit tanë? Duhet t’i nderojmë, sepse bërja e kësaj është mënyra më e mirë për ta mbijetuar një jetë të gjatë në këtë botë. Kurani na mëson si të shkojmë në Parajsë, por prindërit tanë na mësojnë si ta mbijetojmë një jetë të gjatë në këtë botë, dhe në fakt ky është i vetmi sekret për një jetë të gjatë në këtë botë. Mjekët ende po përpiqen ta gjejnë sekretin e një jete të gjatë, por është zbuluar tashmë nga çdo prind për fëmijët e tij. Dhe çfarë do të të thotë prindi? Ha vakte të mira të ngrohta të shëndetshme. Mos ji i tepruar në kursim apo në shpenzim. Kalo kohë me familjen tënde. Shijo pak ajër të pastër. Mos merr kurrë rreziqe të panevojshme. Mos u hidh nga kanapeja, sepse mund ta thyesh këmbën. Ki kujdes në trafik. Dhe këto janë të gjitha të lidhura shkencërisht me një jetë të gjatë. Sigurisht Zoti e ka vendosur jetëgjatësinë tonë, por ka vendosur tashmë edhe sa do t’i nderojmë prindërit tanë. Por kuptimi se nderimi i prindit tënd çon në një jetë të gjatë në këtë botë është urtësi e thellë, rrallë e kuptuar nga njerëzit. Solomonit, qenies njerëzore më të urtë ndonjëherë, pas Jezusit, iu zbulua kjo urtësi te Fjalët e Urta se si nderimi i prindërve çon në një jetë të gjatë. Pra, ky është fakt, nëse çdo gjë tjetër është e barabartë. Dhe nëse duam ta dimë kur na lejohet të mos i nderojmë prindërit tanë. Është vetëm në rastet kur do të preferonim një jetë më të shkurtër më të pastër, krahasuar me një jetë të gjatë. Dhe ka raste kur një jetë më e shkurtër mund të preferohet, por ki kujdes çfarë dëshiron. Mund të pendohesh për të, apo për një pjesë të saj. Ose mund të mos pendohesh, në të cilin rast ndoshta e more vendimin e duhur. Pra, tani më lejoni ta trajtoj konfuzionin e dukshëm në Kuran i cili na thotë t’i nderojmë prindërit tanë pa përjashtim, por në të njëjtën kohë na thotë të mos u bindemi mosbesimtarëve në përgjithësi. Por, nuk duket se e trajton shumë qartë çështjen për rastet kur prindërit janë mosbesimtarë. Cila strofë duhet të ketë përparësi? A është ajo që na thotë t’i nderojmë prindërit tanë? Apo ajo që na thotë të mos u bindemi mosbesimtarëve? Dhe a e dini pse kjo nuk trajtohet drejtpërdrejt në Kuran? Sepse përfundimisht nuk ka rëndësi. Më lejoni t’ju tregoj si: Le të themi se prindi yt është mosbesimtar dhe ti e nderon. Në atë rast, po e ndihmon dhe po bashkëpunon me një mosbesimtar, gjë që sipas strofave 5:2, 25:52 dhe 9:23 është gjë e keqe. Por, meqë e nderove prindin tënd, jeta jote do të zgjatet me një sasi saktësisht të barabartë për të ta dhënë një mundësi të saktë për ta bërë një gjë të mirë që është e barabartë në madhësi. Pra, në fund fakti që e nderove prindin tënd mosbesimtar nuk çoi në asgjë të keqe apo të mirë. Thjesht asgjë. Tani, le të themi se vendos ta bësh të kundërtën, të mos e nderosh prindin tënd mosbesimtar. Ja çfarë do të ndodhë. Do të llogaritet si gjë e mirë tani, sepse e kundërshtove një mosbesimtar, dhe iu binde strofës 5:2, 25:52, dhe 9:23, por jeta jote do të shkurtohet me një sasi të tillë që nuk do të jesh në gjendje ta bësh një gjë të mirë që e kishe për qëllim. Pra, përsëri merr një vepër të mirë, dhe një zvogëlim të një vepre përndryshe ndoshta të mirë. Dhe kjo përsëri bën asgjë gjithsej. Pra, përfundimi është se nëse prindi yt është mosbesimtar, përfundimisht nuk ka rëndësi nëse i bindesh apo jo. Pra, nëse i bindesh, apo nuk i bindesh, apo cilado nga zgjedhjet në mes, të gjitha çojnë në saktësisht të njëjtin rezultat, nëse prindi yt është mosbesimtar. I vetmi dallim do të jetë nëse dëshiron ta jetosh një jetë të gjatë më pak dinjitoze, apo një jetë më të shkurtër por më dinjitoze. Pra, duke e pasur këtë parasysh, dhe duke marrë parasysh si e ndava më herët nderimin e prindërve në tri nënpërbërës të ndryshëm, më lejoni t’ju paraqes një tabelë me përfundime. Ja ku është: Pra, prindi yt mund të jetë ose besimtar ose mosbesimtar. Por ka rëndësi gjithashtu nëse prindi yt është më i pasur se ti, apo më pak i pasur se ti, sepse atëherë Bamirësia e Detyrueshme hyn në funksion përmes mirësisë sonë, e cila është njëri nga nënpërbërësit e nderimit të prindërve. Pra, këtu në këtë tabelë i kemi të katër rastet e mundshme. Pra, nëse prindi yt është besimtar dhe më i pasur se ti, i detyrohesh mirësi, respekt, dhe shumë dëgjim. Tani, rasti i dytë. Nëse prindi yt është besimtar por më pak i pasur se ti, atëherë i detyrohesh shumë mirësi, respekt, dhe dëgjim.
Pra, nëse prindi yt është besimtar i pasur, anon drejt dëgjimit dhe bindjes, dhe nëse prindi yt është besimtar i varfër, anon më shumë drejt mirësisë dhe bamirësisë ndaj tij apo saj. Tani, rasti i tretë. Nëse prindi yt është mosbesimtar që është më i pasur se ti, nëse je i mirë apo jo i mirë, me respekt apo pa respekt, dëgjon apo nuk dëgjon, secila mënyrë është njësoj. Dhe çdo gjë në mes është njësoj. Dhe çdo ndryshim i këtyre është njësoj. Tani, nëse prindi yt është mosbesimtar që është më pak i pasur se ti, i detyrohesh mirësi dhe bamirësi, por nëse e respekton apo nuk e respekton, dhe nëse e dëgjon apo nuk e dëgjon, secila mënyrë është njësoj. Pra, qasja jote ndaj një prindi mosbesimtar më të pasur apo një prindi mosbesimtar më të varfër ndryshon vetëm në mirësi dhe bamirësi. Tani, më lejoni ta trajtoj, rastin e pestë, rastin kur prindi yt është adhurues idhujsh. Kjo mund të ndodhë vetëm në çështjet fetare, sepse nuk ka adhurim idhujsh jashtë çështjeve fetare. Vetëm në çështjet fetare prindërit e tu mund të jenë adhurues idhujsh, atëherë, në atë rast sipas strofës 8 në kapitullin 29, bëhet e detyrueshme të mos i dëgjosh. Nuk e komprometojmë fenë tonë në asnjë rrethanë. Bëjmë kompromise në gjëra të tjera, por jo në fenë tonë.
Pra, nëse prindi yt është adhurues idhujsh dhe mosbesimtar, atëherë sa herë që ka të bëjë me fenë, nuk i bindesh kurrë, dhe sa herë që ka të bëjë me diçka jashtë fesë, mund të zgjedhësh t’i bindesh apo jo, sepse përfundimisht është njësoj. Tani, për shumë prej nesh, nderimi i prindit tonë mund të mos jetë i mundur sepse mund të mungojnë. Por më lejoni t’ju tregoj si ta nderoni prindin tuaj edhe në mungesën e tij. Dhe kjo mund të mos duket se ka të bëjë me nderimin e prindërve, por ka. Për shembull, nëse e përdor emrin tënd të vërtetë, në vend të një emri të rremë, po e nderon prindin tënd, siç tregohet në strofën 33:5. Nëse e ngas veturën me kujdes, po e nderon prindin tënd. Çdo prind dëshiron që fëmijët e tij të jenë të sigurt. Nëse e fal motrën apo vëllanë tënd, po e nderon prindin tënd. Çdo prind dëshiron ta shohë paqen midis fëmijëve të tij. Nëse martohesh me një person të mirë, po e nderon prindin tënd. Çdo prind dëshiron që fëmijët e tij të mos kenë probleme martesore. Nëse i kreh flokët, po e nderon prindin tënd. Ndoshta i kanë humbur flokët. E vlerësojnë përmes teje. Nëse fle mirë, po e nderon prindin tënd. Nëse e zgjedh jetën, mbi vetëvrasjen, po e nderon prindin tënd. Nëse ha një vakt të mirë të shëndetshëm, po e nderon prindin tënd, në mungesën e tyre. Pra, tani i dimë në pjesën më të madhe parimet e përgjithshme të nderimit të prindit tonë.
Por ja ku bëhet e çuditshme. Në kohët tona moderne, shumë shpesh, prindërit duan të na nderojnë ne. Kjo ndodh për shkak të zhvendosjes midis përqindjes së fëmijëve krahasuar me të rriturit. Në të kaluarën, kishte më shumë fëmijë se të rritur, dhe si rezultat të rriturit kishin më shumë vlerë. Është ekonomi bazë. Nëse ka më pak nga diçka, vlera e saj rritet në shoqëri. Pra, ndryshe nga, e kaluara, kur kishte më shumë fëmijë se të rritur, sot ka më pak fëmijë se të rritur. Në fakt, vetëm 1/7 e popullsisë së botës përbëhet nga fëmijët, dhe kështu tani ata kanë ndikim ekstrem mbi të rriturit, dhe shumë të rritur do t’i kthejnë në zotërues, dhe në fakt të rriturit do të duan t’i nderojnë fëmijët. Dhe këtu shumë të nënshtruar dështojnë t’i marrin vendimet e duhura. Vendosin të mos e nderojnë prindin e tyre mosbesimtar, por prapë do ta pranojnë nderin kur e marrin nga prindërit e tyre. Disi si Princi Harry nga Mbretëria e Bashkuar. Nuk i pëlqen të jetë pjesë e familjes mbretërore, që është e drejta e tij, por prapë dëshiron të quhet Princ. Epo, nuk mund t’i kesh të dyja. Nuk mund të jesh kundër babait tënd, ndërsa e ngas veturën e tij. Blije veturën tënde të lirë. Nëse nuk mundesh, fat i keq. Ec në këmbë. Nuk ka asgjë të keqe me ecjen në këmbë. Pra, je i lirë të mos e nderosh prindin tënd mosbesimtar, por duhet ta mos e pranosh nderin prej tyre për atë sasi të barabartë.
Dhe kjo ide e pranimit të nderit përmendet në Kuranin arabisht si mbrojtje. Kurani arabisht, në strofën 9:23 thotë se nuk duhet ta pranosh mbrojtjen e baballarëve apo vëllezërve të tu, nëse e preferojnë mosbesimin mbi besimin. Dhe në fakt, të gjitha këto rregulla, nuk do të duken aq të ndërlikuara, nëse thjesht e kupton se dalin nga një parim më themelor, i cili është ai që ka vërtet rëndësi. Parimi është: Kë e do më shumë, thellë në zemrën tënde? A i do besimtarët më shumë, apo i do mosbesimtarët më shumë? Strofa 58:22, në Kuranin arabisht thotë se nuk do të gjesh njerëz që besojnë në Zotin dhe në Ditën e Fundit që i duan ata që e kundërshtojnë në mënyrë aktive Zotin dhe të dërguarin e Tij, edhe sikur të ishin prindërit e tyre, apo fëmijët e tyre, apo vëllezërit e motrat e tyre, apo fisi i tyre. Kjo është absolutisht e vërtetë, por duhet të kesh kujdes me këtë, sepse vlerësimi yt për prindin tënd mund të mos jetë i saktë. Por, nëse vlerësimi yt për prindin tënd është i saktë, dhe janë vërtet mosbesimtarë, nuk duhet t’i duash kurrë më shumë se sa i do besimtarët. Sepse dashuria çon në besnikëri, dhe besnikëria çon në vendimet e duhura. Dhe së fundi më lejoni t’jua kujtoj ndoshta strofat më të përsëritura për prindërit në Kuran, të cilat na thonë të mos i ndjekim prindërit tanë verbërisht. Përfundimisht, është vendimi yt çfarë bën, dhe do të jesh përgjegjës për veprat e tua, dhe nuk do të jesh në gjendje t’i fajësosh prindërit e tu.
Shpëtimi nuk vjen përmes prindërve tanë, as prindërit tanë nuk e kanë fuqinë ta ndalojnë shpëtimin tonë. Tani, më lejoni ta trajtoj çështjen edhe nga perspektiva e prindërve, nëse ti vetë je prind besimtar. Më lejoni t’i ul pak pritjet tuaja për fëmijët tuaj. Ja situata, ashtu siç fëmija yt të detyrohet respekt dhe bindje, edhe ti u detyrohesh atyre edukim. Dhe të gjithë prindërit këto ditë, përfshirë besimtarët, ia delegojnë pjesën më të madhe të atij edukimi qeverisë. Fëmijët mësohen nga qeveria në shkolla, në vend që nga prindërit e tyre. Pra, ti pranove, me dhunë apo jo, që qeveria t’i edukojë fëmijët e tu, dhe kur të vijë koha që fëmijët të të nderojnë, është e drejtë për ta të thonë: “E di çfarë, do ta lë qeverinë të të nderojë. Do t’i paguaj taksat. Ata do të kujdesen për ty.” Sigurisht, nuk është plotësisht kështu, sepse edhe pse i dërgove fëmijët e tu në shkollë për t’u mësuar nga qeveria, rreth gjysma e edukimit të tyre erdhi nga ti gjithsesi, kështu që është e drejtë të presësh gjysmë respekti nga fëmijët e tu. Dhe nëse ky është gjysmë respekti, apo 70% respekt, apo 30% respekt, kjo varet nga sa ndërhyri qeveria midis prindit dhe fëmijës, dhe ka një mënyrë për ta matur në mënyrë të tërthortë. Quhet “Raporti i taksave ndaj PBB-së”, i cili e shpjegon sa nga gjithçka në një vend u bë përmes qeverisë. Në Gjermani, është 40%, që do të thotë se nëse fëmija yt të respektonte 60%, në fakt po tregohet i përsosur ndaj teje. Dhe gjithashtu nëse e respekton prindin tënd rreth 60% të kohës, je i justifikuar për pjesën tjetër. Është e pamundur për ty të bësh më shumë. Qeveria, qeveria gjermane në këtë rast, ta ka marrë. Raporti i taksave ndaj PBB-së në Kanada dhe Mbretërinë e Bashkuar është rreth 33%, që do të thotë se nëse fëmija yt të respekton 66%, fëmija yt po tregohet i përsosur ndaj teje. Në Shtetet e Bashkuara, Raporti i taksave ndaj PBB-së është rreth 25%, që do të thotë se nëse fëmija yt të respekton 75%, po tregohet i përsosur ndaj teje. Drejt fundit të botës, Raporti i taksave ndaj PBB-së do të arrijë 100%, edhe pse mund të jenë në gjendje ta fshehin përmes Partneriteteve Publike-Private, apo duke i riemërtuar disa nga taksat, dhe duke i quajtur sigurime apo abonime, dhe duke mos i quajtur për atë që janë vërtet, por në praktikë, do të jetë 100%, që do të thotë se fëmija yt, edhe nëse dëshiron, do të të respektojë 0%. Pra, ndërsa qeveritë rriten, dhe do të rriten, e marrin rolin e prindit, dhe kjo e zvogëlon marrëdhënien midis prindit dhe fëmijës, dhe prindërit kufizohen në atë se sa mund t’i edukojnë fëmijët e tyre, dhe fëmijët kufizohen në atë se sa mund t’i respektojnë prindërit e tyre, dhe meqë ra fjala, nuk jemi kundër kësaj. Nuk e mbështesim, por gjithashtu nuk jemi kundër saj. Është jeta moderne. As më e mirë, as më e keqe. Thjesht më pak nga një gjë e mirë, dhe më pak nga një gjë e keqe. Pra, le ta vlerësojmë çfarëdo 60% të dashurisë dhe respektit që ka mbetur midis nesh, sepse do të vijë koha para fundit të botës kur pothuajse asgjë prej saj nuk do të mbetet.