Predikim i së Premtes nga: Alban Fejza, Drejtues i Xhematit Online
Përmbledhje:
Në këtë predikim të së Premtes, Alban Fejza argumenton se anketat matin vetëm nëse shkencëtarët thonë se besojnë në Zot, jo nëse besojnë vërtet, dhe e shpjegon pse shumë shkencëtarë e mohojnë Zotin.
Transkripti i videos:
Lavdi Zotit. Nuk ka zot tjetër përveç Zotit. Në disa studime shoqërore që janë kryer, kur njerëzit u pyetën nëse besojnë në Zot, shumica e njerëzve thanë se besojnë në Zot, por kur bëhet fjalë për shkencëtarët, shumica thanë se nuk besojnë në Zot. Dhe shpesh, ateistët e përdorin këtë si argument kundër ekzistencës së Zotit, sepse thonë: “Shihni, njerëzit më të mençur kanë më pak gjasa të besojnë në Zot.” Epo, argumenti i tyre do të ishte i saktë, nëse ato studime do ta matnin nëse ata njerëz besojnë në Zot, por e matën vetëm nëse njerëzit thonë se besojnë në Zot. Pra, është e vërtetë se shkencëtarët priren të thonë shumë më pak se besojnë në Zot, dhe kjo është sepse në realitet vetëm rreth 9% e njerëzve besojnë vërtet në Zot gjithsesi, madje më pak se sa thonë shkencëtarët, gjë që e shpjegoj gjetiu, dhe kështu 91% ose nuk besojnë ose nuk janë të sigurt, dhe kjo është e vërtetë në të gjitha profesionet. Thjesht ndodh që shkencëtarëve u leverdis ta pranojnë më shumë se të tjerët, ose janë njerëz që kanë menduar më shumë për atë që vërtet besojnë, dhe e kanë kuptuar se në fakt nuk besojnë në Zot. Nga ana tjetër, joshkencëtarët thjesht kanë më shumë gjasa të shkojnë me rrjedhën, dhe të shkuarit me rrjedhën për shumë shekuj dhe për një pjesë të madhe të kohëve tona, do të thotë thjesht të thuash se beson në Zot, ndërsa veprat e tua nuk përputhen me faktin se pohon se beson në Zot. Pra, në thelb shkencëtarët nuk e dinë të vërtetën për Zotin më shumë se joshkencëtarët. Megjithatë, kanë më pak gjasa të jenë hipokritë, sepse kanë më pak gjasa të thonë se besojnë diçka ndërsa besojnë diçka tjetër, ndërsa te popullsia e përgjithshme, njerëzit kanë më shumë gjasa të thonë se besojnë atë që në fakt nuk e besojnë. Dhe ky dallim është pjesërisht sepse shkenca është një profesion ku fiton besueshmëri, dhe shpërblehesh, nëse mund ta tregosh se mendon në mënyrë të pavarur nga ajo që mendojnë njerëzit e tjerë dhe sikur të gjithë njerëzit të mendonin plotësisht në mënyrë të pavarur nga të tjerët pa asnjë frikë se do të gjykohen, atëherë rreth 91% e tyre do ta kuptonin dhe do ta pohonin se nuk besojnë në Zot, ndërsa vetëm 9% e tyre do të thoshin se besojnë në Zot. Dhe ky është realiteti. Tani, kjo nuk vërteton shumë. Është thjesht ajo që do të thoshin njerëzit, dhe jo nëse Zoti ekziston vërtet apo jo. Nuk mund ta dish ekzistencën e Zotit me pyetësorë shoqërorë ku njerëzit përgjigjen atë që mendojnë personalisht, apo shumë shpesh atë që mendojnë se të tjerët presin që ata të mendojnë. Në vend të kësaj, vërtetimi i ekzistencës së Zotit duhet të jetë çështje faktesh fizike, dhe jo çështje e matjes së qëndrimeve shoqërore, dhe e shpjegoj si ta bëjmë këtë në video të tjera.
Megjithatë, këtu më lejoni të merrem me mënyrën si rrethanat në fakt ndikojnë në një pjesë të madhe të asaj që njerëzit pohojnë se besojnë, sepse shumica e njerëzve shkojnë me rrjedhën, dhe nuk kanë menduar vërtet nëse besojnë vërtet në Zot apo jo. Për shembull, meqë shkencëtarët kanë më shumë gjasa të mendojnë si janë gjërat, sesa si duhet të jenë gjërat, mosbesimtarët midis tyre do ta kenë një ide të ekzagjeruar se vërtet dinë si ta vlerësojnë nëse ka zot apo jo. Nga ana tjetër, një inxhinier mund të merret me mënyrën si t’i bëjë gjërat më të mira, si duhet të jenë gjërat në vend të asaj si janë gjërat, kështu që mosbesimtarët midis tyre do ta kenë një ide të ekzagjeruar për efektivitetin e tyre, dhe kjo mund t’i bëjë të mendojnë se Zoti nuk është efektiv. Për shembull, pasi ta ndërtojnë një urë mbi një lumë nga një kodër në një kodër tjetër, thellë në zemrën e tyre mund të fillojnë të mendojnë se e kanë mundur natyrën, dhe kjo mund t’i bëjë të mendojnë se mund ta mashtrojnë Zotin, edhe nëse ndodh që Ai ekziston. Apo një artist për shembull, mosbesimtarët midis tyre mund të fillojnë të mendojnë kështu. Do të mendojnë: “Nëse ka zot apo jo, nuk e di, por e di me siguri se nuk duket të jetë argëtues. Dua ta shpreh veten, jo ta shtyp veten, kështu që nuk ka rëndësi nëse ka zot apo jo, zgjedh ta jetoj jetën time në një version që nuk më ndalon ta shpreh veten plotësisht.”
Kështu mendon një artist midis mosbesimtarëve. Apo një polic mosbesimtar mund të mos i interesojë gjithashtu nëse Zoti ekziston apo jo, por sipas tij, Zoti me siguri nuk e ndalon krimin. Sikur të mos ishim ne, policët, krimi nuk do të ndalej. Pra, një polic mosbesimtar nuk beson në një Zot të drejtë. Pra, varësisht nga profesioni, dhe varësisht nga ajo ndaj së cilës njerëzit janë të ekspozuar për pjesën më të madhe të jetës së tyre, mosbesimtarët midis tyre do të priren ta mohojnë atë aspekt të Zotit që ka të bëjë me përvojën e tyre. Disa prej tyre mund të mendojnë se Zoti nuk është i drejtë, dhe disa prej tyre mund të mendojnë se Zoti nuk është i mëshirshëm, disa prej tyre mund të mendojnë se Zoti është tepër dominues, disa prej tyre mund të mendojnë se Zoti nuk po i drejton gjërat mirë, apo hebrenjtë që merren shumë me paratë sepse kanë përparësi në atë fushë, për shkak të paraardhësve të tyre besimtarë – pra meqë merren me paratë pak më shumë se njerëzit e tjerë, do të priren të mendojnë se pasuria e botës varet prej tyre, dhe kjo i bën ta mohojnë se Zoti është sjellësi i pasurisë. Dhe Kurani e përmend këtë. Në strofën 5:64, thotë se hebrenjtë thanë se dora e Zotit është e lidhur, që do të thotë se Zoti nuk u jep mjaftueshëm njerëzve, apo Zoti nuk ka mjaftueshëm. Dhe përgjigjja në Kuran është se janë duart e tyre ato që janë të lidhura. Pra, ata janë koprracët, jo Zoti. Pra, bazuar në atë se cila është përvoja e tyre mbizotëruese në jetë, njerëzit priren ta mohojnë njërin aspekt të Zotit apo një tjetër, dhe shkencëtarët thjesht kanë më shumë përvojë duke e analizuar vetë ekzistencën, kështu që mosbesimtarët midis tyre do të përfundojnë duke e mohuar ekzistencën e Zotit, por çuditërisht disa prej tyre në fakt arrijnë t’i pranojnë disa aspekte të tjera të Zotit, edhe nëse nuk besojnë në Të. Për shembull, mund të dëgjoni disa prej tyre duke thënë diçka si: “Nuk besoj në Zot, por mendoj se është e dobishme për njerëzimin që njerëzit të besojnë në Të, sepse krijon një ndjenjë bashkësie midis njerëzve, dhe ndihmon në uljen e shkallës së krimit e kështu me radhë.” Por, gjithsesi, e vërteta është se vetëm 9.1% e njerëzve besojnë vërtet në Zot, dhe kjo është e njëjtë në të gjitha profesionet që janë të lejueshme. Dhe kur them “profesione të lejueshme” e kam fjalën për profesione që nuk kanë pengesa diskriminuese për hyrje. Por ka profesione që kanë një numër më të madh mosbesimtarësh se zakonisht, për shkak të pengesave të tyre diskriminuese për hyrje. Për shembull, meqë të qenët model, apo influencues mode është një profesion që i diskriminon të moshuarit dhe meshkujt, është një profesion që mund të ketë më shumë se 91% mosbesimtarë. Apo të qenët spiun, apo agjent sekret është një profesion që mund t’i diskriminojë femrat apo kombësitë e tjera, për shembull, atëherë përsëri mund të ketë më shumë se 91% mosbesimtarë, por këtu po flas për profesione normale që janë të lejueshme dhe me pengesa të drejta për hyrje, si mjekët, infermierët, inxhinierët, mësuesit, fermerët, kuzhinierët, kontabilistët, ndërtuesit, tregtarët, shkencëtarët, e kështu me radhë. Pra, midis këtyre profesioneve, midis këtyre profesioneve të lejueshme, 9.1% e njerëzve besojnë vërtet në Zot, dhe rreth 23% e tyre nuk mund të vendosin, dhe rreth 66% e tyre vërtet nuk besojnë në Zot, dhe nëse këto përqindje shprehen nga jashtë kështu, varet nga kultura në të cilën jetojnë njerëzit, nga profesioni që kanë, nga lloji i edukimit fetar që patën, nga nivelet e varfërisë, thjesht nga rrethanat e përgjithshme të jetës ndaj të cilave një person ishte më i ekspozuar, sesa nga bindjet e tij të vërteta. Dhe në fakt, varësisht sa ndryshon një grup njerëzish nga këto përqindje të vërteta, mund ta dish sa po shtiren. Ato përqindje mbeten të njëjta në të gjitha grupet mjaftueshëm të mëdha, por nëse nuk është ajo që pranojnë se janë, thjesht po shtiren para të tjerëve, apo po e mashtrojnë veten pa e ditur, apo nuk kanë pasur mjaftueshëm përvoja jete për ta kuptuar atë që vërtet besojnë.