Përmbledhje:
Në këtë predikim të drejtpërdrejtë të së Premtes, Alban Fejza shpjegon pse zgjodhi të flasë për të qenit njerëzor në vend të profesionalizmit, dhe na kujton se pas çdokujt që takojmë online ka një qenie njerëzore me një histori.
Transkripti i videos:
Lavdi Zotit, nuk ka zot tjetër përveç Zotit. Sot plani im ishte të flisja në fakt për profesionalizmin. Por ndryshova mendje, sepse mendoj se ose mund ta bëja shumë herët, ose ta bëja gabim, ose të isha, le të themi, jonjerëzor duke e shtyrë shumë profesionalizmin. Më lejoni t’ju jap një shembull. Profesionalizëm është ta mbash xhaminë të pastër. Kjo është profesionale. Por nuk dua të shkoj në një vend dhe të them: “Oh, pse nuk e pastroni xhaminë?” Dhe djemtë thonë: “E di, i humbëm krahët në betejë.” Pra po, atëherë do të ishte jonjerëzore të thuash: “E di, pse nuk e pastruat xhaminë?” kur djemtë nuk kanë krahë. Pra po, nuk dua ta gaboj me të qenit njerëzor. Pra ose do ta shtyj, ose nuk do ta bëj kurrë, ose me vullnetin e Zotit mund ta bëj, sepse mendoj se duhet të jemi më profesionalë. Mund të bëj një predikim të së Premtes për këtë. Por dua të përqendrohem së pari te të qenit njerëzor, e pastaj mund të flasim për profesionalizmin. Dhe mendoj se kjo është pjesë e arsyes—ka shumë arsye, natyrisht—pjesë e arsyes pse njerëzit kanë dy prindër, një nënë dhe një baba. Sepse së pari—dhe prandaj së pari lidhen me nënën e tyre e pastaj me babain—është sepse së pari nëna është njerëzore ndaj tyre, e pastaj babai i mëson si të jenë më profesionalë. Nëna mund t’i mësojë si të jenë të sjellshëm me njerëzit e gjëra të tilla, dhe babai mund t’i mësojë si të gjuajnë. Nuk gjuajmë këto ditë, por e dini, gjëra të tilla: si të mos e lëndosh dikë ndërsa gjuan, të jesh i kujdesshëm me shigjetën, sepse mund ta lëndosh dikë kështu. Pra po, ashtu si Zoti i krijoi njerëzit—jo të gjithë e kanë këtë, por e dini, zakonisht njerëzit kanë një nënë dhe një baba—dhe po, prandaj është e rëndësishme t’i kesh të dyja anët: të jesh njerëzor dhe të jesh profesional. Po, pra thjesht dua të përqendrohem te njerëzorësia së pari, para se të flas për profesionalizmin, ndoshta një ditë tjetër. Ka një strofë në Kuran që thotë—dhe meqë ra fjala, do të përpiqem ta mbaj të shkurtër—ka një strofë në Kuran që thotë: “I kemi nderuar bijtë e Adamit.” Është Sura 17, strofa 70. Thotë: “I kemi nderuar bijtë e Adamit, dhe u kemi siguruar mjete udhëtimi në tokë dhe në det. U kemi siguruar furnizime të mira, dhe u kemi dhënë përparësi më të mëdha se shumë nga krijesat tona.” Pra, siç mund ta shihni, bijtë e Adamit janë të nderuar, që do të thotë se duhet ta respektojmë këtë te të tjerët. Do të thotë se janë krijuar brenda një konteksti. Ne jemi krijuar brenda një konteksti, që është se jemi bij të Adamit, dhe ka një nder në këtë. E pastaj, kur sheh një qenie tjetër njerëzore, duhet ta respektosh se edhe ai është nderuar nga Zoti. Pra e di se është diçka me vlerë. E di se është diçka ndaj së cilës duhet të jesh i vëmendshëm. Nuk e di pse më erdhi kjo në mendje, edhe pse nuk më pëlqen t’i sjell filmat si shembuj të mirë. Mendoj se ka një film që quhet “Mbretëria e Qiellit”. Nuk jam i sigurt nëse ky është emri, por ndoshta ky është emri. Dhe në atë film, ka një ushtri myslimane dhe një ushtri të krishterë që luftojnë për Jerusalemin. Mendoj se zhvillohet në kohën e Kryqëzatave, kur të krishterët dhe myslimanët luftojnë kundër njëri-tjetrit. Dhe mendoj se udhëheqësi apo komandanti mysliman, edhe pse po lufton kundër të krishterëve—dhe njëri prej tyre ka një lloj sëmundjeje në fytyrë, kështu që mban maskë. Shumë djem ndoshta e njohin këtë film. Zakonisht burrat e shikojnë këtë film. Pra udhëheqësi i të krishterëve ka maskë sepse ka një lloj sëmundjeje në lëkurë. Pra djali mysliman, edhe pse po lufton kundër tij, ia dërgon mjekun e vet për ta trajtuar sëmundjen e tij, që është një gjë njerëzore për t’u bërë. Është thjesht, në fund të ditës, ajo që bëjnë njerëzit, sepse të gjithë jemi bij të Adamit, dhe e sheh dikë që e di se është gjithashtu bir i Adamit. Duhet të ketë një respekt në fillim, të paktën në lidhje me këtë. Dhe të kuptosh se të gjithë kanë histori. Secili ka një histori. Askush nuk ra thjesht nga hiçi. Secili ka një histori. Secili ka vështirësitë e veta. Secili u rrit përmes vështirësive apo kohëve të mira, por të dyjave.
Por sidomos vështirësive. Ato e krijojnë, e formojnë karakterin tonë. Pra po, të gjithë e kanë këtë. Pra duhet ta respektojmë këtë, dhe jo thjesht të përpiqemi ta harrojmë e pastaj të përpiqemi të arrijmë një qëllim që nuk e merr parasysh historinë njerëzore. Pastaj në Surën 49, strofa 13, thotë: “O njerëz, ju krijuam nga i njëjti mashkull dhe femër…”—pra të gjithë jemi nga i njëjti mashkull dhe femër. Çka do të thotë kjo? Të gjithë jemi familje. Është thjesht një familje e madhe. Njerëzit. Dhe do të thotë: si do ta trajtoje familjen tënde? Pra është e rëndësishme të jesh njerëzor. Natyrisht, disa njerëz na kanë tradhtuar, që nuk janë të nënshtruar, mosbesimtarë, por kjo është çështje tjetër. Thjesht po përqendrohem te fakti i nisjes nga një perspektivë njerëzore. Nënshtrimi është gjithashtu i rëndësishëm, besimi është gjithashtu i rëndësishëm—në fakt janë më të rëndësishëm—por kjo është tema e sotme. Pra po, në Surën 49, strofa 13, thotë: “O njerëz, ju krijuam nga i njëjti mashkull dhe femër dhe ju bëmë popuj dhe fise të dallueshme, që ta njihni njëri-tjetrin.” Pse krijoi Zoti popuj dhe fise të dallueshme? Do të thotë të dallueshëm edhe në pamje. Disa njerëz duken ndryshe: dikush është më i shkurtër, më i errët, më i çelët, më i gjatë, më i rëndë, më i lehtë, forma të ndryshme hunde, sy të ndryshëm. Meqë ra fjala, nuk janë aq të ndryshëm, por e dini, ka dallime. Mjaftueshëm dallime që ta njohim njëri-tjetrin. Sepse kështu e dimë se ka një histori aty. Të ndihmon pak a shumë të kuptosh. Shumica e njerëzve, për shembull, do të ishin në gjendje ta dallonin edhe nga fotot. Sapo postuat foto, por nëse do të duhej të hamendësonim kush midis jush mendoni se është nënë fëmijësh, ndoshta mund ta imagjinojmë pak a shumë. Patjetër, unë nuk jam nënë. Por mund ta shihni se pas secilit ka një histori. Dhe po, fatkeqësisht online, është vërtet e vështirë ta dish se ka një qenie njerëzore pas kujtdo që po flet. Sot me IA-në pothuajse e kemi personalizuar. Mendoj se më në fund e kapa veten duke e quajtur IA-në “ai”. Nuk jam i sigurt nëse e bëra, por po. Pra, IA mund të na mashtrojë të flasim pothuajse si me një njeri, por nëse e pyet IA-në: “E di, kush është vëllai yt? Ku linde?”—nuk ka histori. Nuk ka histori njerëzore. Nuk ka vëllezër, nuk ka motra, nuk ka baba, nuk ka as baba të vdekur. E dini, shumë njerëz kanë një histori sepse u vdiq babai. Dhe kjo është një histori në vetvete. Ose, e dini, në çfarë konteksti u rritën e gjëra të tilla. Pra, IA të paktën nuk do ta imitojë, të shtiret se e ka këtë. Pra po, le të pendohemi. Pendohuni te Zoti.
Lavdi Zotit, nuk ka zot tjetër përveç Zotit. Në rregull, pra në këtë predikim të dytë, ajo që dua të bëj është që në fakt dua që ju të më ndihmoni ta bëj predikimin duke e treguar historinë tuaj. Jo një histori të plotë, thjesht—meqë ra fjala, kjo është gjithashtu pak a shumë e rëndësishme, sepse kohët e fundit ka pasur mjaft të nënshtruar—jo mjaft, shumë. Shumë të nënshtruar që na janë bashkuar dhe pothuajse nuk i njohim. Nuk e dimë kush janë. Dhe shumë njerëz, në fakt edhe Të Nënshtruarit ekzistues nga më herët, nuk e njohin aq shumë njëri-tjetrin. Pra, ajo që mund të bëjmë si pjesë e predikimit të së Premtes është që secili të na tregojë kush është. Do të filloj i pari, thjesht që të mos ndiheni të pakëndshëm. Do të preferoja të mos e bëja, sepse është publike. Dhe meqë ra fjala, në fakt nuk do ta bëj publike. Pra do të shkruaj në chat-in e grupit. Do të shkruaj pak a shumë kush jam, në mënyrë njerëzore, anën njerëzore të vetes. Dhe dua që ju—do ta përfundoj videon dhe pas kësaj mund të shkruani në chat-in e grupit. Pra nuk do ta bëj publike. Dhe siç e dini, chat-et në grup fshihen pas një jave gjithsesi. Pra më lejoni të shkoj në chat-in e grupit dhe ta shkruaj historinë time, le të themi. Pra: “Paqe.” A them “djema”? Në rregull: “djema”. Shih, ka një histori aty. Pse them “djema” (guys)? Sepse kjo do të thotë se kam qenë i ekspozuar, mendoj, ndaj kulturës amerikane. Dikush thotë paqe, çfarëdo. “Paqe, djema.” Meqë ra fjala, djema, më lejoni ta përfundoj historinë time së pari para se të shkruani diçka. Në rregull: “Paqe, djema. Pra, unë jam Albani. Jetoj në Kanada me gruan time.” Në rregull, ndoshta e dëgjuat qenin duke lehur. Pra gruaja ime ka një qen. Kam, le të themi, një qen të vogël, mini qen. “Kam një vëlla që jeton në SHBA. Kam një motër që jeton në Kosovë, e cila nuk është e martuar dhe jeton me prindërit tanë. Kam një motër tjetër që është e martuar dhe jeton në Kosovë, dhe ka një burrë dhe dy fëmijë në moshë adoleshente. Natyrisht, kam dy prindër. Të gjithë anëtarët e familjes sime janë të nënshtruar, përveç babait tim.” Çka tjetër të them? “Po, herë pas here unë dhe gruaja ime kthehemi në Kosovë për pushime, ku e vizitoj edhe familjen time, një pjesë të familjes sime.” Në fakt nuk flas shumë me babain tim, por po, mendoj se nuk është shumë njerëzore, por kështu është. “Unë dhe gruaja ime kthehemi në Kosovë për pushime.” Në rregull, më lejoni ta përfundoj këtë shkrim.
“Kthehemi në Kosovë për pushime dhe takojmë edhe familjen time.” Kjo është pak a shumë—kjo është thjesht kush jam. Thjesht ana njerëzore e imja. Çka tjetër? “Po, më pëlqen të shëtis; ka një liqen afër këtu. Më pëlqen të shëtis pranë bregut të liqenit ndonjëherë.” Pothuajse kaq. Po, mund të thoni çfarëdo që doni. Por përqendrohuni te familja, sepse nuk mund ta filloni historinë pa familje. Nuk jemi në një film ku personazhi kryesor thjesht fillon nga hiçi—është astronaut, apo pilot, dhe nuk ka histori. Nuk ha, nuk ka familje, nuk është asgjë. Është thjesht pilot. Nuk ka kuptim. Nuk jetojmë në filma. Jemi njerëz të vërtetë, kemi histori të vërteta. Pra po, duhet të filloni me familjen. Edhe nëse nuk keni familje—nëse jetoni vetëm, thjesht thoni: “Jetoj vetëm, familja ime…” çfarëdo, ose “fëmijët e mi tani jetojnë më vete,” cilado që të jetë situata. Nëse keni 50 motra, thoni se keni 50 motra, është në rregull. Është histori njerëzore. Po, kaq. Dhe tani do ta përfundoj predikimin, dhe si pjesë e—në fakt nuk do ta përfundoj predikimin. Do ta përfundoj videon. Si pjesë e vazhdimit të predikimit, ju shkruani historinë tuaj dhe lexoni historitë e njëri-tjetrit, dhe njihuni me njëri-tjetrin. Shpresoj se do të njiheni me njëri-tjetrin. Pra paqja qoftë mbi ju, dhe pasi t’i lexoni historitë e njëri-tjetrit, mund të shkoni ta bëni Lutjen e Kontaktit, kushdo që duhet ta bëjë Lutjen e Kontaktit. Paqe.