Përmbledhje:
Në këtë predikim të së Premtes, Alban Fejza e shpjegon se urdhri në strofat 18:23-24 për të thënë “nëse do Zoti” vlen për çdo deklaratë për të ardhmen, jo vetëm për nesër, dhe tregon si t’i bëjmë deklaratat tona të vërteta, ndonjëherë duke i riformuluar si vlerësime e jo si premtime.
Transkripti i videos:
Lavdi Zotit! Nuk ka zot tjetër përveç Zotit. Strofat 23 dhe 24 të Kapitullit 18 të Kuranit arabisht na thonë se nuk duhet të themi se do ta bëjmë diçka NESËR pa thënë “nëse do Zoti.” Tani, pyetja është, a vlen ky urdhër vetëm për nesër, apo edhe për çdo ditë tjetër pas nesërmes? Rezulton se kjo fjalë, të cilën e përkthejmë si nesër, në Kuranin arabisht, përmendet, dhe prandaj përkufizohet në strofa të tjera, nga të cilat mund të nxjerrim se i referohet çdo dite në të ardhmen. Për shembull, strofa 54:26 thotë se mosbesimtarët do ta marrin vesh nesër (e njëjta fjalë) kush është gënjeshtari i paturpshëm. Natyrisht, në këtë strofë, fjala “nesër” i referohet së ardhmes së largët, kur të ndodhë Dita e Gjykimit.
Përsëri në strofën 59:18, Zoti thotë: “O ju që besoni, do ta nderoni ZOTIN, dhe le ta shqyrtojë çdo shpirt atë që e ka dërguar përpara për NESËR…” Përsëri, këtu shohim se e njëjta fjalë në arabisht përdoret me një përkufizim shumë të gjerë, duke iu referuar së ardhmes, çdo dite në të ardhmen.
Pra, kjo do të thotë se duhet të themi “nëse do Zoti”, sa herë që themi se do ta bëjmë diçka në të ardhmen, qoftë nesër, apo pasnesër, apo çdo ditë tjetër pas saj.
Tani, pyetja është: “Po sot?” A vlen ky urdhër për gjërat që do t’i bëjmë sot, le të themi, dy orë nga tani? Epo, logjikisht, patjetër ka kuptim që duhet të themi, “nëse do Zoti”. Megjithatë, është interesante që gjejmë shembuj në Kuran për besimtarë të së kaluarës që nuk thanë “nëse do Zoti” kur ishin gati ta bënin diçka në të ardhmen, nëse ishte brenda ditës, brenda sotme, në të njëjtën ditë kur e thanë.
Për shembull, strofa 27:20 thotë: “Ai, Solomoni, i inspektoi zogjtë, dhe vuri re: ‘Pse nuk e shoh pupëzën? Pse mungon? DO ta ndëshkoj rëndë apo do ta flijoj, përveç nëse më jep një justifikim të mirë?’” Shihni, Solomoni tha, “Do ta”, por nuk tha as, “nëse do Zoti” dhe mund ta dimë se po fliste për të ardhmen në po atë ditë sepse pastaj strofa pasuese thotë: “Nuk priti gjatë, (dhe pupëza tha…”. Pra, po fliste për të njëjtën ditë.
Ja një shembull tjetër: Në strofën 12:97, bijtë e Jakobit thonë: “Babai ynë, lutu për faljen tonë, me të vërtetë e kemi gabuar,” dhe Jakobi thotë: “DO ta lus Zotin tim t’ju falë.” Nuk tha, “nëse do Zoti.” Kishte ndërmend ta bënte shumë shpejt në po atë ditë.
Një shembull tjetër: Në strofën 18:60 Moisiu i thotë shërbëtorit të tij: “NUK do të pushoj derisa ta arrij pikën ku takohen dy ujërat, apo derisa të jem jashtëzakonisht i lodhur.” Pa “nëse do Zoti”. Po e bënte në të njëjtën ditë.
Një shembull tjetër: Në strofën 18:78, shërbëtori i Zotit, të cilin Zoti e kishte dërguar ta mësonte Moisiun, i thotë Moisiut: “Tani duhet të ndahemi. Por DO të ta shpjegoj çdo gjë që nuk munde ta duroje.” dhe nuk tha, “nëse do Zoti”.
Pyetja është: “Pse?” Epo, në të kaluarën, nuk kishin jetë të zëna si sot, pavarësisht asaj që mendojnë njerëzit. Zënia ka ndryshuar nga koha e Adamit kur ai nuk kishte nevojë të punonte për të mbijetuar gradualisht deri te brezi i fundit ku do të duhet të punojnë pothuajse vazhdimisht për të mbijetuar. Tani, duke pasur parasysh se njerëzit e së kaluarës nuk kishin shumë ndërprerje në rutinën e tyre ditore, ishte pothuajse krejtësisht e pamundshme që ajo që thanë se do ta bënin gjatë ditës, të mos bëhej, me kusht që kur e thanë e dinin se i kishin të gjitha mjetet dhe aftësitë, dhe vullnetin për ta bërë, me kusht që e kishin vërtet seriozisht, dhe e dinin se mund ta bëjnë. Tani, pse do t’i linte Zoti këta shembuj ku njerëzit e drejtë nuk thonë nëse do Zoti, kur në fakt këto ditë duke pasur parasysh nivelin e ndërprerjeve në jetën tonë ditore, nuk jemi 100% të sigurt për atë që do të jemi në gjendje ta bëjmë gjithsesi, dhe prandaj teorikisht, urdhri për të thënë “nëse do Zoti” brenda së njëjtës ditë duhet të vlejë për ne gjithsesi? Epo, të gjitha këto ndërprerje nga një jetë e zënë, nënkuptojnë gjithashtu se personi është profesionist në atë që po bën. Një besimtar i zënë është profesionist. Nëse një besimtar nuk është aq profesionist, nuk duhet të jetë aq i zënë, dhe nëse një besimtar është i zënë, duhet të jetë profesionist. Tani, ajo e njëjta zënie që e rrit nevojën për të thënë “nëse do Zoti”, për shkak të pasigurisë, automatikisht nënkupton profesionalizëm, dhe kur je profesionist, në fakt kthehesh te mospërdorimi fare i fjalëve “do ta bëj”. Dhe kur nuk thua “do ta bëj” nuk ka nevojë të thuash, “nëse do Zoti”. Për shembull, një profesionist, në vend që të thotë, “Nesër do të bjerë shi”, thotë “Parashikimi i motit për nesër është”. Pra, tani është vlerësim, jo premtim për të ardhmen. Apo në vend që të thotë, “Do ta dërgoj atë dokument deri në mesditë.” Thotë, “Zakonisht më duhen rreth dy orë për ta përfunduar këtë lloj dokumenti.” Apo në vend që të thotë, do të jem aty për një orë. Thotë, “Koha e vlerësuar e udhëtimit në Google Maps është 1 orë”, e pastaj, nëse arrin herët, thjesht dërgon një mesazh, “Jam tashmë këtu”, apo nëse vonohet, thotë, “Mund të vonohem rreth 10 apo 20 minuta”. “Mund të”, jo “do të” dhe ka kaq shumë mënyra të tjera të sofistikuara për ta bërë këtë. Shihni, asnjë nga këto raste nuk përfshin të thënit, “do ta bëj”, dhe prandaj asnjëri prej tyre nuk kërkon nga ju të thoni “nëse do Zoti”. Në vend të kësaj, e informojnë dëgjuesin për shumë më tepër sesa thjesht t’ia tregosh qëllimet e tua, i tregojnë dëgjuesit informacion më të sofistikuar, i cili nuk është as premtim i plotë, as deklaratë e paqartë qëllimesh që nuk ndihmon fare në një mjedis biznesi. Shihni, mënyra si shumë njerëz e përdorin fjalën “inshallah” në Lindjen e Mesme, e vret profesionalizmin, sepse mund të thotë çdo gjë, në mënyrën si e përdorin, mund të thotë çdo gjë nga të qenët 1% i sigurt se do ta bëjë, deri te të qenët 99% i sigurt se do ta bëjë. Pra, ajo deklaratë nuk më ndihmon fare, përveç se krijon mosbesim në një marrëdhënie afatgjatë me atë partner biznesi. Në vend të kësaj, një person profesionist të ndihmon ta kesh një kuptim të qartë për atë që ka më shumë gjasa të ndodhë, por gjithashtu lë një mundësi të vogël të arsyeshme që mund të mos ndodhë.
Pra, po, duhet të themi gjithmonë, “nëse do Zoti” sa herë që themi se do ta bëjmë diçka në të ardhmen, qoftë e ardhmja e afërt sot, apo e ardhmja e largët, por kur bëhet fjalë për të ardhmen e afërt brenda së njëjtës ditë, ka të paktën një mënyrë më të mirë në ditët e sotme për ta informuar dëgjuesin me hollësi më të sofistikuara sesa thjesht të thuash, “Do ta bëj, nëse do Zoti”. Shihni, nuk e themi “nëse do Zoti” për t’u dukur fetarë. E themi për të qenë të saktë në deklaratat tona, dhe nëse arrijmë të bëjmë deklarata të sakta, pa pasur nevojë për shprehjen, “nëse do Zoti”, atëherë këtë e bëjmë. Kurani na thotë të mos e përdorim emrin e Zotit kot. Thjesht nuk e hedhim emrin e Tij aty ku nuk nevojitet. Kur thua, “do ta bëj” atëherë të thënit “nëse do Zoti” është i nevojshëm, por për gjërat brenda një dite, ke informacion të mjaftueshëm për ta rregulluar fjalinë në mënyrë profesionale në një mënyrë të tillë që të jetë e saktë edhe pa thënë “do ta bëj”. Dhe nuk po përpiqem të them se duhet të jemi gjithmonë të paqartë në deklaratat tona. Duhet ta lajmërojmë personin tjetër për opsionin më të mundshëm, pa i përdorur fjalët “do ta bëj”. Mund t’i përdorësh fjalë si “sipas vlerësimit tim”, apo “pritja e përgjithshme është”, apo “po anoj nga kjo” dhe shprehje të tilla që e informojnë atë mjaftueshëm për ta kuptuar se nuk është premtim i drejtpërdrejtë se diçka do të ndodhë në të ardhmen, por gjithashtu e informojnë mjaftueshëm që të mund të anojë më shumë nga një drejtim sesa nga një tjetër. Apo kur e bëjmë Lutjen e Kontaktit, nuk themi, “Do ta bëj Lutjen e Kontaktit të Mesditës”, themi, “Kam për qëllim ta bëj Lutjen e Kontaktit të Mesditës”. Shihni, është një deklaratë më e sofistikuar, që e anashkalon nevojën për t’i përdorur fjalët “do ta bëj”, dhe kur nuk i përdorim fjalët “do ta bëj” nuk ka nevojë as të themi “nëse do Zoti” për ta bërë më të saktë.
Gjithashtu, ka raste ku deklaratat që e përdorin fjalën “do” për të ardhmen, nuk kanë fare nevojë për shprehjen “nëse do Zoti”, dhe këto janë deklarata që garantohen drejtpërdrejt në Kuran. Për shembull, nuk themi, “Besimtarët do të shkojnë në parajsë, nëse do Zoti.” Deklarata “Besimtarët do të shkojnë në parajsë” është tashmë mjaftueshëm e saktë, pa pasur nevojë ta shtojmë shprehjen “nëse do Zoti.” Zoti e ka dashur tashmë që besimtarët të shkojnë në parajsë. Është gjë e sigurt për të ardhmen. Nëse një person i caktuar është vërtet besimtar apo jo, kjo është çështje tjetër, por të gjithë besimtarët do të shkojnë në parajsë, pavarësisht çdo gjëje, dhe nuk ka nevojë t’i shtohet “nëse do Zoti”. Kjo është arsyeja pse parashikimet e profetëve për të ardhmen, dhe parashikimet e mia që i nxjerr drejtpërdrejt nga Kurani, nuk e kanë shprehjen “nëse do Zoti” në to. Zoti i ka dashur tashmë, por unë e përdor shprehjen “nëse do Zoti” shumë në rrethana të tjera të jetës së përditshme, zakonisht jashtë mjediseve të caktuara profesionale. Gjëja më e rëndësishme është që ajo që themi të jetë e vërtetë. Nëse duhet ta përdorim shprehjen, “nëse do Zoti” për ta bërë një deklaratë të vërtetë, atëherë këtë e bëjmë, dhe nëse deklarata është tashmë e vërtetë, pa thënë “nëse do Zoti”, atëherë këtë e themi.
Predikim i së Premtes nga: Alban Fejza, Drejtues i Xhematit Online