[search-in-place-form in_current_page="1"]

Toleranca kundrejt kompromisit

Përmbledhje:

Në këtë predikim të drejtpërdrejtë të së Premtes, Alban Fejza e përgëzon komunitetin për tolerancën që tregoi gjatë hartimit të një logoje për faqen e internetit, dhe diskuton dallimin midis tolerimit të mendimeve të tjera dhe kompromisit me atë që është e drejtë.

Transkripti i videos:

Lavdi Zotit. Nuk ka zot tjetër përveç Zotit. Gjatë kësaj jave u përpoqëm të krijonim një logo në faqen e internetit dhe, siç e dinë disa prej jush, ata që morën pjesë në diskutim, nuk ishte e lehtë të arrinim marrëveshje vetëm për një buton të thjeshtë, i cili në fakt as që është i rëndësishëm. Mund ta kishim hequr nga një vend dhe ta kishim vënë diku tjetër. Dhe do të doja t’ju përgëzoja për tolerancën e treguar. Mendoj se të gjithë treguam, pavarësisht diskutimit, tolerancë duke mos ngulur këmbë në mendimin tonë, ndërkohë që të gjitha mendimet ishin pak a shumë të mira. Pra do të doja t’ju përgëzoja për tolerancën që e treguat në lidhje me një buton të thjeshtë, duke mos ngulur këmbë që mendimi juaj të zbatohej më shumë se të tjerët. Meqë ra fjala, para se të shkoj te tema e tolerancës, më lejoni të them se zakonisht e kam këtë diskutim sepse në fakt i respektoj profesionet e të gjithëve. Nëse je inxhinier, e vlerësoj atë që ke për të thënë për inxhinierinë. Pra nuk jam person që, duke u bërë fetar, tani mendon krejtësisht se profesionet nuk kanë vlerë. Ka fanatikë fetarë që do ta bëjnë këtë, do të thonë: “Jo, ne e dimë më mirë.” Do të përdor disa situata qesharake: “Muhamedi na tha të pimë urinë deveje për sëmundjen tonë, çfarëdo qoftë. Mjeku nuk e di.” Mendoj se mjeku e di më mirë kur bëhet fjalë për kujdesin shëndetësor. Megjithatë, pavarësisht asaj që mund të të thotë mjeku, ndoshta prapë do ta bësh Lutjen e Kontaktit. Jam mjaft i sigurt se mjeku do të të thotë se agjërimi nuk është aq i mirë. Dhe pavarësisht faktit që nuk është më i miri për shëndetin, në fakt pajtohem, agjërimi nuk është më i miri për shëndetin. E dini, disa njerëz do të thonë se agjërimi është i mirë për shëndetin. Agjërimi nuk është më i miri për shëndetin tënd, por e bëjmë për Zotin. Është edhe pjesërisht i mirë për shëndetin. Dua të them, nuk është aq i keq sa do të të thonë disa mjekë; është pothuajse i barabartë kur bëhet fjalë për shëndetin. Ndoshta është pak i keq. Nëse do të humbasësh peshë, do të ishte më mirë të hash pak më shpesh; kjo do të ishte më mirë për shëndetin krahasuar me ngrënien e një vakti të madh më vonë gjatë ditës. Pra e respektoj mendimin e mjekut në përgjithësi, por do të më duhet të shkoj pak kundër mjekut herë pas here, sepse thjesht dua të agjëroj. Në të njëjtën mënyrë, le të themi se e pyes një inxhinier, një arkitekt, cili do të ishte dizajni më i mirë për një xhami. Jam mjaft i sigurt se do të ndërtonte dritare të gjera, sepse ky është trendi i përgjithshëm dhe rekomandimi i përgjithshëm në arkitekturë. Do dritë, do hapësirë dhe do pamje të mira. Pra jam mjaft i sigurt se arkitekti do të rekomandonte diçka me dritare të mëdha, dhe do ta respektoja mendimin e arkitektit pothuajse në të gjitha rastet, por ndoshta jo për një xhami, në kuptimin që Qabja nuk ka dritare. Nuk na duhen dritare. Nuk na duhen pamje. Shkojmë aty për ta adhuruar Zotin. Pra po, në atë rast të veçantë, mund ta thyejmë atë rregull. E di se është rregull i mirë për arkitekturën. Prapë e respektoj. Më pëlqejnë vendet me dritare të mira. Për mua, pamjet janë vërtet të rëndësishme. Kur shkoj, le të themi, të marr një vend me qira, i kontrolloj pamjet. Nuk e di pse. Më pëlqen një pamje e mirë, një dritare e madhe, por jo për një xhami. Pra, ajo që po them është se shpresoj se nuk e kam fyer profesionin e askujt gjatë diskutimit të këtyre gjërave. E respektoj profesionin tuaj. Për shumicën e gjërave do të dëgjoja, por ka raste kur duhet të shkoj kundër, thjesht sepse ndonjëherë ka përparësi më të mëdha në fe, njësoj si me agjërimin. Do të agjëroja pavarësisht nëse mjeku më thoshte se është e mirë apo jo e mirë për shëndetin, përveç nëse është vërtet e tmerrshme për shëndetin tim. Në atë rast ka një strofë në Kuran që thotë se nëse mund të agjërosh, por me vështirësi të madhe, atëherë mos agjëro. Tani, duke u kthyer te tema e tolerancës. Mendoj se treguat tolerancë të madhe, sepse jam mjaft i sigurt se kishit përvojë dhe formim profesional ku mund ta shihnit pse mendimi juaj ishte më i mirë. Por ndonjëherë thjesht është e vështirë të arrish marrëveshje për disa gjëra, varësisht nga ajo që po përpiqemi të arrijmë. Dhe pavarësisht kësaj, keni pasur tolerancë. Dhe tani dua të shkoj te Kurani, dhe kjo është vërtet e rëndësishme, për të lexuar disa strofa për tolerancën dhe kompromisin, sepse shumë njerëz që nuk kanë qenë fetarë për pjesën më të madhe të jetës, e pastaj bëhen fetarë, ndonjëherë nuk janë shumë tolerantë. Kjo ndodh sepse në të kaluarën, ajo që ata e mendonin si tolerancë u përdor nga djalli për t’i mashtruar. Pra tani më në fund e kuptojnë: “Jo, nuk do ta toleroj më të qenit person i keq.” Dhe pastaj mund ta përdorin këtë edhe brenda një komuniteti fetar. Pra djalli mund të na mashtrojë ta zbatojmë gabim tolerancën apo kompromisin. Para se t’i lexoj strofat, më lejoni të them se toleranca dhe kompromisi, sipas përkthimit të Rashadit, nuk e kanë domosdoshmërisht atë përkufizim të përgjithshëm, por sipas përkthimit të Rashadit, kompromisi është gjë e keqe. Toleranca është gjë e mirë. Pra le ta bëjmë këtë dallim: kompromisi është gjë e keqe, toleranca është gjë e mirë. Pastaj le t’i lexojmë strofat dhe ta kuptojmë në çfarë konteksti përmenden toleranca dhe kompromisi. Do t’i lexoj së pari strofat për kompromisin. Në Surën 68, duke filluar nga strofa 8, thotë: “Mos iu bind mohuesve. Ata dëshirojnë që ti të bësh kompromis, që edhe ata të bëjnë kompromis.” Pra në thelb përmendet si gjë e keqe, sepse çka do të thotë kompromisi? Do të thotë t’u bindesh mohuesve, të shkosh sipas dëshirave të mohuesve. Thotë: “Mos iu bind mohuesve. Ata dëshirojnë që ti të bësh kompromis, që edhe ata të bëjnë kompromis. Mos iu bind çdo betuesi të ulët, shpifësi, përfolësi, ndaluesi të bamirësisë, shkelësi, mëkatari, mosmirënjohësi dhe lakmitarit, edhe pse ka mjaftueshëm para dhe fëmijë. Kur i recitohen shpalljet tona, thotë: ‘Përralla nga e kaluara.'” Pra këtu kompromisi përmendet si gjë e keqe. Pastaj në Surën 72, duke filluar nga strofa 14, thotë: “Midis nesh ka të nënshtruar”—xhindët e thonë këtë—”dhe midis nesh ka kompromisues.” Pra mund ta shihni se kompromisuesit shihen si jo të nënshtruar. “Sa për ata që u nënshtruan, ata janë në rrugën e drejtë. Sa për kompromisuesit, ata do të jenë lëndë djegëse për Ferrin.” Pra patjetër kompromisuesit shihen si njerëz të këqij, si diçka e keqe. Në përkthimin e Rashadit e shohim se kompromisuesit janë njerëz të këqij, apo krijesa të këqija. Por e dini, mund ta ngatërrojmë kompromisin me tolerancën. Pra le të lexojmë çka thotë Kurani për tolerancën. Ka strofa që flasin për tolerancën, por në mënyrë pozitive. Në Surën 2, strofa 61, thotë: “Kujtoni kur thatë: ‘O Moisi, nuk mund ta tolerojmë më një lloj të vetëm ushqimi.'” Pra në thelb, në këtë rast ata duhej ta kishin toleruar atë lloj të vetëm ushqimi, por nuk e toleruan. Dhe kjo është në rastin kur Zoti i shpëtoi nga egjiptianët. Pra thotë: “I thanë Moisiut: ‘Thirre Zotin tënd të na nxjerrë të korra tokësore si fasule, kastraveca, hudhra, thjerrëza dhe qepë.’ Ai tha: ‘A doni ta zëvendësoni atë që është e mirë me atë që është më e ulët? Zbritni në Egjipt ku mund ta gjeni atë që kërkuat.’ Ata fituan dënim, poshtërim dhe turp, dhe sollën mbi vete zemërimin e Zotit. Kjo sepse i mohuan shpalljet e Zotit dhe i vranë profetët padrejtësisht. Kjo sepse nuk u bindën dhe e tejkaluan kufirin.” Pra këtu shohim një rast ku toleranca do të kishte qenë gjë e mirë. Nuk toleruan, por do të kishte qenë mirë të toleronin. Pastaj në Surën 6, strofa 125, thotë: “Kë do Zoti ta udhëzojë, ia hap gjoksin plotësisht për nënshtrim, dhe kë do ta humbë, ia bën gjoksin jotolerant dhe të ngushtë, si dikush që ngjitet drejt qiellit. Kështu Zoti vë mallkim mbi ata që refuzojnë të besojnë.” Sërish këtu fjala tolerancë nënkupton diçka të mirë.Në Surën 7, strofa 199, thotë: “Ti do të mbështetesh te falja, do të nxitësh tolerancën, dhe do t’i shpërfillësh injorantët.” Pastaj në Surën 24:22 thotë: “Ata midis jush që janë bekuar me burime dhe pasuri do të jenë bamirës ndaj të afërmve, të varfërve dhe atyre që kanë emigruar për hir të Zotit. Do t’i trajtojnë me mirësi dhe tolerancë. A nuk e doni ta fitoni faljen e Zotit? Zoti është Falës, Më i Mëshirshmi.” Pra këtu pamë strofa në Kuran që përmendin kompromisuesit, të cilët janë njerëz të këqij apo krijesa të këqija. Dhe pastaj kemi strofa në Kuran që e përmendin tolerancën si gjë të mirë. Atëherë cili është dallimi? Cili është dallimi midis tolerimit dhe bërjes së një kompromisi? Para se ta shpjegojmë këtë, le të pendohemi së pari.

>> >> Lavdi Zotit. Nuk ka zot tjetër përveç Zotit. Pra cili është dallimi midis tolerancës dhe kompromisit? Dallimi është pothuajse te motivi. Nëse po i vë dëshirat e tua në vend të dytë sepse e vlerëson paqen dhe mirëqenien e komunitetit të Të Nënshtruarve, atëherë je tolerant. Por nëse e vë komunitetin dhe fenë në vend të dytë sepse e vlerëson suksesin tënd në komunitet apo jashtë komunitetit, atëherë je kompromisues. Dhe kjo është gjë e keqe. Pra siç mund ta shihni, varësisht nga motivi mund të jetë tolerancë ose mund të jetë kompromis, dhe njëra prej tyre është e keqe, tjetra është e mirë. Pra më lejoni ta përsëris sepse është e rëndësishme. Nëse i vë dëshirat e tua, mendimin tënd, në vend të dytë, do të thotë se thjesht do ta vë në një raft diku. Nuk do të thotë se nuk duhet ta kesh. Mund ta kesh ende, por vëre mënjanë diku. Prit për një kohë më të mirë për të parë nëse gjërat do të ndryshojnë. Gjëra të tilla.

Nëse e vë në vend të dytë—nuk po them vëre të fundit, vëre të dytin. Të paktën vëre të dytin. Nëse e vë mendimin tënd apo dëshirën tënde në vend të dytë pas rëndësisë së paqes dhe mirëqenies së komunitetit—në thelb, nëse e vë fenë të parën dhe dëshirën të dytën—atëherë ke bërë tolerancë për hir të fesë. Por nëse i vë dëshirat e tua—zakonisht nuk shprehen si dëshira—le të themi qëllimin tënd për sukses të parin dhe fenë të dytën, atëherë është kompromis, sepse tani duhet t’i ndryshosh gjërat në fe që të përshtaten me qëllimet e tua të suksesit. Por nëse dëshirat e tua janë të dytat, duhet t’i ndryshosh gjërat në dëshirat e tua që të përshtaten me paqen e komunitetit. Pra ky është dallimi midis tolerancës dhe kompromisit. Dhe më lejoni të jap disa shembuj. Një shembull i mirë i tolerancës ishte butoni për të cilin folëm. Njerëzit e toleruan. Në rregull, nuk mendoj se dolëm në fakt me versionin më të mirë. Njerëzit e toleruan. Është në rregull. Mund ta ndryshojmë ndonjë ditë. Dhe më lejoni t’ju jap një shembull tjetër të tolerancës. Kur shkuam në Qabe, kur shkuam në Haxh—dikush na dërgoi në fakt një foto të Haxhit, ishte vërtet një foto e mirë. Pra kur shkuam në Haxh, mendimi im apo dëshira ime në fakt është se nuk mendoj se Qabja duhet të mbulohet me një pëlhurë të zezë. Mendoj se nuk tregon klas. Nëse shkon te pallatet më të mira në tokë, le të themi nëse shkon te pallati i Versajës në Francë, që është një nga pallatet më të bukura në tokë, do ta shohësh se ngjyra mbizotëruese e mureve është e bardhë me zbukurime të arta. E dini, Trampi ndoshta mund të jetë një nga njerëzit më të këqij në tokë, por ka shije kur bëhet fjalë për ndërtimin e ndërtesave. Dhe mund ta shihni se edhe salla e ballos që po përpiqej ta ndërtonte, të cilën e ndaluan mendoj, është thjesht mure të bardha me zbukurime të arta. Kjo tregon klas. Ky është mendimi im megjithatë. Mendoj se kjo është më e bukur. Por për ndonjë arsye, një tip në shekullin e 12-të apo çfarëdo—as që ishte në kohën e Muhamedit—vendosi se një qilim i zi mbi Qabe do të dukej bukur apo çfarëdo. Ndoshta nuk donte që të ndotej. Nuk e kam idenë. Pra ky ishte mendimi i dikujt. Meqë ra fjala, nëse e shikoni historinë, do ta shihni se në fakt Muhamedi pak a shumë pajtohej më shumë me mua, sepse gjatë kohës së Muhamedit, mendoj edhe halifët, halifët e hershëm, në fakt e mbulonin Qaben me qilim të bardhë, në fakt jo me ar—mendoj se ari do të ishte më me klas—por e mbulonin me zbukurime të kuqe. Pra kryesisht e bardhë me zbukurime të kuqe, kjo ishte gjatë kohës së Muhamedit, sepse ishin ndikuar nga, le të themi, qilimat persianë. Qilimat persianë janë kryesisht të bardhë me zbukurime të kuqe. E pastaj më vonë mendoj se kishin ngjyrën e kuqe, kishin ngjyrën e gjelbër, para se të vinin te ngjyra e zezë. Dhe mund ta shihni edhe në foton që na dërguan, mund ta shihni në sfond se kur donin të bënin një ndërtesë vërtet luksoze, është e bardhë me ar, mure të bardha me zbukurime të arta. Nëse e shihni foton këtu, foton që dikush e dërgoi në chat, mund ta shihni, le të themi, tavanin aty: është i bardhë me zbukurime të arta. Pra e dinë çka është klasi. Nëse i pyet arabët cili do të ishte një fustan shumë me klas, do të thonë i bardhë me zbukurime të arta. Kështu vishen vetë. Por kur erdhi puna ta vishnin Qaben, e veshën me të zezë, që është ajo që u thonë grave të tyre të veshin, në thelb qytetarë të dorës së dytë, kështu që po e trajtojnë Qaben si të dorës së dytë. Meqë ra fjala, kur të vijë i dërguari i fundit, me vullnetin e Zotit, nëse po dëgjon, nëse mund ta bësh në mënyrë paqësore, jo me luftë, bëje të bardhë ose hiqe krejtësisht. Bëje të bardhë ose hiqe krejtësisht, sepse në fakt edhe pa qilim ndoshta do të ishte bukur, sepse e tregon vlerën e kohëve të lashta, duke i parë gurët e vërtetë nga e kaluara. Mendoj se edhe kjo është me klas. Si p.sh. nëse shkon në disa tempuj, mund t’i shohësh ende gurët gjithsesi. Pra tani, pavarësisht gjithë kësaj, faktit që në fakt mendoj se Qabja duhet të ketë qilim të bardhë ose aspak qilim, e tolerova një qilim të zi, shkova në Haxh, nuk fola për këtë, nuk thashë asgjë për këtë, sepse Qaben e ndajmë me sunitët. Qaben e ndajmë me sunitët dhe për hir të paqes mendova se ishte e rëndësishme ta kaloja, dhe ja ky qilim i zi mbi ndërtesën më të rëndësishme në tokë, dhe thjesht e kalova. Pse? Sepse paqja dhe feja janë më të rëndësishme se dëshira apo mendimi im personal. Mendoj se mendimi im personal është më i mirë, por prapë e tolerova. Pra kjo është toleranca. Toleranca është t’i vësh paqen dhe fenë të parat, dëshirat e tua të dytat. Pra ky është një shembull i tolerancës.

Pra ky është një shembull i mirë: tolerimi i një qilimi të zi mbi Qabe është në rregull. Është në rregull. Është thjesht një qilim. Nuk është gjëja më e rëndësishme në tokë. Edhe pse mendimi im është më i mirë, nuk ka rëndësi. Do ta toleroj. Është në rregull; kam ndër mend të shkoj në Qabe sërish e sërish, dhe me vullnetin e Zotit sa herë që të shkojmë—mendoj se e kaluam shumë mirë. Me vullnetin e Zotit do ta kalojmë sërish shumë mirë. Është thjesht një qilim; le ta shohim përtej tij. E dini, ndonjëherë njerëzit nuk vishen më së miri në dasmën tënde. Është në rregull, e toleron. Tani, kompromisi është ndryshe. Nëse menaxheri im më thoshte: “E di çka, nuk duhet të marrësh pushim të premteve sepse duhet të punosh,” e pastaj unë them: “E di çka, në fakt po, duhet të bëj një kompromis, sepse menaxheri im po thotë mos shko gjatë së premtes. Ndoshta do të më lejojë për 10 minuta, por jo 20 minuta. A mund ta bëj atëherë, ju lutem, vetëm për 10 minuta?” “Në rregull, bëje për 10 minuta.” Shih, tani po bëj kompromis, sepse tani po e vë fenë të dytën dhe dëshirën time për sukses të parën, sepse dua të kem sukses në atë punë. Por për të pasur sukses në atë punë, do të thotë se duhet ta dëgjoj menaxherin tim, dhe menaxheri im po më kërkon të mos e bëj lutjen e së Premtes bashkë me Të Nënshtruarit e tjerë, dhe në atë rast do të bëja kompromis nëse e dëgjoj. Pra siç mund ta shihni, ka dallim. Varet nga motivi: a po i vë mendimet e tua të dytat—edhe pse mund të jenë mendime më të mira, mund të jenë krejtësisht mendime më të mira—a po i vë të dytat për hir të paqes, apo po e vë fenë të dytën për hir të dëshirave të tua? Pra varësisht se cili është motivi, bashkëpunimi me të tjerët, tolerimi apo kompromisi me të tjerët, bën dallim. Pra le ta quajmë rastin e keq kompromis, rastin e mirë tolerancë, bazuar në përkthimin e Rashadit. Nuk ka pse të jetë gjithmonë saktësisht kështu, por le të shkojmë me këtë përkthim—që është pjesë e tolerancës. Po e tolerojmë përkufizimin e Rashadit.

Po, meqë ra fjala, dhe kjo është pak a shumë e rëndësishme: të jemi të vetëdijshëm se duhet të jemi tolerantë, sidomos brenda një komuniteti online, sepse djalli mund të na mashtrojë, dhe sidomos me mesazhe. Kjo nuk është vetëm midis Të Nënshtruarve, por në gjithë botën. Mesazhet, mënyra si dërgojmë mesazhe sot, mund të jetë vërtet e ndërlikuar. Mund të krijojë armiqësi, mund të krijojë ndjenja të këqija për shkak të mënyrës si është rregulluar komunikimi. Më lejoni t’ju jap një shembull. Le të themi se dikush ka një mendim: “E di çka, mendoj se logoja duhet të jetë kështu,” e pastaj personi tjetër që e merr mesazhin thotë: “Oh, pse po ngul këmbë në këtë? Pse e dërgoi fare mesazhin? A mendon se kjo është shumë e rëndësishme?” Nga njëra anë, personi që e merr mesazhin mendon se ka marrë mendimet më të forta të personit tjetër, ndërsa personi që në fakt e dërgoi mesazhin ndoshta e shkroi nga tualeti, thjesht dha një mendim shumë të lehtë. Pra teknologjia na ka mundësuar të komunikojmë në një mënyrë ku dërguesi dhe marrësi, pavarësisht asaj që thonë, mund të kenë mendime krejtësisht të ndryshme për rëndësinë e atij mesazhi. Njëri mendon: “Në rregull, thjesht do ta dërgoj.” Sepse në të kaluarën, nëse merrje një letër, zakonisht e merrje nga një mbret apo nga ndonjë autoritet, përndryshe askush nuk do të dërgonte letër, dhe kur merrje diçka me shkrim, dukej shumë e rëndësishme. Dhe deri më sot e kemi këtë ide: “Oh, mora diçka me shkrim, kjo tregon se personi tjetër mendon se po flet për diçka të rëndësishme.” Por nuk është më kështu; ndoshta nuk është diçka e rëndësishme, sepse personi, siç po them, ndoshta e shkroi në tualet apo duke ngrënë, duke ngrënë një sanduiç dhe duke shkruar një mesazh: “Oh, le të them diçka.” Pra po, është vërtet e rëndësishme të mos e lëmë stilin e komunikimit të këtyre ditëve me mesazhe dhe të mos e lëmë djallin të na mashtrojë që të bëhemi jotolerantë. Është vërtet më e rëndësishme të jemi tolerantë në një situatë ku po komunikojmë me mesazhe, dhe Zoti ju bekoftë të gjithëve që jeni në fakt tolerantë. Dhe ndoshta sot mund ta mbajmë të shkurtër, sepse mendoj se njerëzit më kanë toleruar shumë. Njerëzit që shkojnë në punë me predikime të gjata të së Premtes—kam mbajtur predikime të së Premtes që zgjasin rreth një orë. Me vullnetin e Zotit, do të përpiqem t’i shkurtoj përfundimisht në të ardhmen brenda gjysmë ore, shpresoj, përveç nëse është diçka shumë e rëndësishme, por do të përpiqem t’i mbaj brenda gjysmë ore, dhe ndoshta mund t’i anashkalojmë pyetjet sot, sepse sinqerisht më vjen pak keq për njerëzit që duhet të punojnë. Le t’u japim pak përparësi. Pra po, kaq. Për ata që duhet ta bëjnë Lutjen e Kontaktit, bëjeni Lutjen e Kontaktit, ose nëse e keni bërë, Zoti jua pranoftë. Dhe të tjerët, paqja qoftë mbi ju.