[search-in-place-form in_current_page="1"]

Cenaze İletişim Duası

Özet:

Bu Cuma vaazında Alban Fejza, normalde bir cemaat yöneticisinin yönetmesi gereken Cenaze İletişim Duasını açıklıyor, adımlarını ve dayanaklarını anlatıyor ve izleyicileri bu duada yönlendiren bir videonun bağlantısını veriyor.

Video Metni:

Tanrı’ya övgüler olsun! Tanrı’dan başka tanrı yoktur. Bu videoyu tanıdığınız bir inanan öldüğü ve onun için Cenaze İletişim Duasını nasıl yapacağınızı öğrenmek istediğiniz için izliyorsanız, her şeyden önce size ve kişinin ailesine başsağlığı dileklerimi sunayım. Ancak bu nadiren yapılan bir dua olduğu için yalnızca Cemaat Yöneticileri tarafından bilinmesi ve yönetilmesi gerekir; Cenaze İletişim Duasında sizi yönetecek Yetkilendirilmiş Yerel bir Cemaat Yöneticiniz yoksa, Cenaze Duasında yönlendirileceğiniz bu yazının sonundaki videoya geçmekten çekinmeyin.

Ama yine de genel anlayış amacıyla bu duayı açıklayayım. Cenaze İletişim Duası Kuran’da 9:84 ayetinde sözü edilen bir duadır ve birkaç kısmı koşullara göre değişse de Müslümanlar tarafından geleneksel olarak yapıldığı gibi yapılmalıdır.

Şimdi, Ahmet Yılmaz adında bir kişinin öldüğünü hayal edelim. Cemaatimizin bir parçası değilse, yani bizimle seferber olmadıysa ya da örgütlenmediyse, 9:71-9:84 ayetlerine göre onun için cenaze iletişim duasını yerine getirmeyiz. Cenaze İletişim Dualarını yalnızca cemaatimizin teslim olanları ve teslim olanların bakmakla yükümlü olduğu kişiler için düzenlemeliyiz. İçimizden birinin aile üyesiyse ama bir teslim olan ya da içimizden birinin bakmakla yükümlü olduğu biri değilse, aile üyesi olarak siz duygularınızı ifade etmek için Tanrı ile onun hakkında konuşabilir, Tanrı’ya onu olası şekilde bağışlaması için dua edebilir ya da Tanrı’ya “eğer o bir inanansa lütfen Tanrım onu bağışla” gibi koşullu bir duayla dua edebilirsiniz; ama o kişi için resmî bir Cenaze İletişim Duası düzenlemeyiz. O kişi hangisi olursa olsun başka bir cemaate aitti; bırakın o cemaat bununla ilgilensin. Başka bir dinî topluluktan bir kişi öldüğünde aile üyelerine başsağlığı dileyebilirsiniz; ama yine cemaatimize ait olmayan insanlar için Cenaze İletişim Duaları düzenlemeyiz.

İsa Kitab-ı Mukaddes’te şöyle dedi: “Bırak, ölüleri kendi ölülerini gömsünler.”

Şimdi, Ahmet Yılmaz adlı kişinin cemaatimizin bir parçası olduğunu, ya bir teslim olan ya da bir teslim olanın bakmakla yükümlü olduğu biri olduğunu hayal edelim. Cemaatimizde bunu ilk duyan kişi Cemaat Yöneticisine haber verir. Sonra Cemaat Yöneticisi herkese resmî bir e-posta göndererek cemaatteki herkesi bilgilendirir ve cemaat 12 çevrimiçi cemaatten biriyse onları bu duada yönlendirmek için bu videoyu onlara gönderir ve o cemaatteki her üye e-postayı aldıktan sonra Cenaze Duasını yapar. Her biri bunu ayrı ayrı yapar; çünkü bir çevrimiçi cemaatin aynı yerde toplanması pratik değildir. Her biri abdest alır ve Cenaze İletişim Duasını yapar. Teslim olanların tüm topluluğunun bunu yapmasına gerek yoktur.

Yalnızca ölen kişiyle aynı çevrimiçi cemaatte olan insanlar. Şimdi, Ahmet Yılmaz çevrimiçi olmayan yerel bir cemaatin parçasıysa yine yerel Cemaat Yöneticisine haber verilir. O cemaatteki herkesi bilgilendirir ve sonra defnin hangi saatte ve nerede yapılacağını da bildirir; sonra onlara Cenaze İletişim Duasının defin yerinde mi yoksa tabutun beklediği başka bir yerde, örneğin caminin avlusunda ya da belki bu işlerle ilgilenen bir tür kurumda, ama caminin içinde değil, önceden mi yapılacağını söyler. Sonra insanlar o saatte ve o yerde toplanır ve Cemaat Yöneticisi Cenaze İletişim Duasını yönetir.

Şimdi, Cenaze İletişim Duası şöyle yapılır: Diğer İletişim Dualarının aksine Cenaze İletişim Duasının tamamı boyunca rükû ve secde yoktur.

Cenaze İletişim Duasının tamamı ayakta yapılır. Diyelim ki Ahmet Yılmaz öldü. İzlememiz gereken 10 adım vardır:

  1. Evlerimizde abdest aldık
  2. Sonra dua yerinde Kıbleye döneriz ve niyet ederiz: “Ahmet Yılmaz için cenaze iletişim duasını yapmaya niyet ediyoruz.”
  3. “Allahu Ekber” deriz
  4. Kuran’ın ilk Suresi dua imamı tarafından okunur.
  5. Yeniden “Allahu Ekber” deriz
  6. Tanrı’dan Ahmet Yılmaz’ın yakınlarını kutsamasını isteriz.
  7. Yeniden “Allahu Ekber” deriz
  8. Tanrı’dan Ahmet Yılmaz’ı bağışlamasını isteriz.
  9. Yeniden “Allahu Ekber” deriz
  10. Başımızı sağ tarafa çevirirken “Esselamu Aleyküm”, sonra başımızı sola çevirirken yeniden “Esselamu Aleyküm” deriz.

Ve bu kadar; Ahmet Yılmaz için resmî Cenaze İletişim Duası yapılmıştır.

Yani duanın tamamı dört kez “Allahu Ekber” demekten oluşur ve her seferinden sonra bir şey söyleriz. İlkinden sonra dua imamı Kuran’ın ilk Suresini okur. İkincisinden sonra ölenin sevdikleri için Tanrı’nın bereketini dileriz. Üçüncüsünden sonra Tanrı’dan ölen kişiyi bağışlamasını isteriz. Ve dördüncüsünden sonra selam veririz.

Şimdi, “Allahu Ekber”, 1. Sure ve selamlar Arapça olarak sesli söylenir; geri kalan her şey ise kendi dilinizde ve kendi sözlerinizle, o anda nasıl hissediyorsanız öyle, önceden planlanmadan sessizce söylenir.

Şimdi soru şu: “Cenaze İletişim Duasını yapmanın doğru yolunun bu olduğunu nereden biliyoruz?” Kuran Arapçada buna bir İletişim Duası dediğine ve tüm İletişim Dualarının İbrahimî Gelenek içinde Tanrı tarafından korunacağı garanti edildiğine göre, bu da bir iletişim duası olarak İbrahimî Gelenek olarak korunmuştur ve dolayısıyla kaybolmadan bize ulaşmıştır. Biri şöyle diyebilir: Bu, Müslümanlar arasında var olan her geleneğin doğru olduğu anlamına mı gelir? Hayır; çünkü Kuran bize bu garantiyi diğer gelenekler hakkında değil, yalnızca İletişim Duaları, Zekât, Oruç ve Hac hakkında verir. Ve Kuran Cenaze İletişim Duasına bir İletişim Duası dediği için, o korunan geleneğin içinde olmalıdır. İnsanlar başka şeylere İletişim Duaları demeyi seçebilirler; ama Kuran ona bir İletişim Duası demiyorsa, o zaman İbrahimî Geleneğin içinde değildir. Yani Kuran Arapçada ona bir İletişim Duası dediği için onu korunan İbrahimî Geleneğin içine yerleştirir ve dolayısıyla onu nasıl yapacağımızı İbrahim’in soyunun geleneğinden bilebiliriz. Elbette Tanrı bu geleneklere bir şeyler eklenmesine izin verir, ama hiçbir şeyin kaybolmayacağını garanti eder. Yani gelenek budur ve hiçbir şeyin kaybolmadığını kesin olarak biliyoruz; ama Kuran’da bu garanti olmadığına göre hiçbir şeyin eklenmediğini nasıl bilebiliriz? Bir şeyi korunmuş tutmak hiçbir şeyin kaybolmadığı anlamına gelir, ama üstüne hiçbir şeyin eklenmediği anlamına gelmez. Bir şey eklendiyse Kuran’la çelişecektir; çünkü Kuran din hakkında bilmemiz gereken her şeyi tamamen kapsar. O halde onları tek tek kontrol edelim ve bu noktalardan herhangi birinin Kuran’la çelişip çelişmediğine bakalım.

1. nokta Kuran’la çelişmez. Aslında Kuran’da, bize İletişim Duasından önce abdest almamızı söyleyen 5:6 ayetinde bulunur ve Arapça Kuran’da Cenaze İletişim Duasına bir İletişim Duası denir; yani ona da uygulanır.

2, 3, 4, 5, 7, 9 ve 10. noktalar da normal İletişim Duasında vardır; bu noktaların Kuran’a aykırı olmadığını zaten biliyoruz.

Normal İletişim Duasından farklı olan tek noktalar 6. ve 8. noktalardır. Peki bu noktalar Kuran’a aykırı mı? 6. noktayla, Tanrı’dan ölenin yakınlarını kutsamasını istemekle başlayalım. Tanrı izin verirse bu “Bereketlerin Akışı” başlıklı bir açıklama videosunda açıklanmıştır; orada diğer şeylerin yanı sıra bir inanan öldüğünde ve Cennette kutsandığında o kutsamanın, o kişinin bu dünyada kalan yakınlarının bereketlerindeki artışla nasıl orantılı olduğu açıklanır. Ve bu çoğu durumda mirasa yansır. Örneğin bir baba öldüğünde çocuklar (en yakınlar arasında) aldıkları miras nedeniyle daha fazla servetle kutsanırlar; ama bu bereket akışı mirasa yansımadığı durumlarda bile doğrudur. Yani bu ne olursa olsun doğrudur ve miras bunun sadece bir örneğidir. 3:171 ayeti bize inananlar öldüğünde, burada yeryüzündeki diğer örgütlü inananlar hakkında Tanrı’nın nimetleri ve lütfuyla ilgili müjdeleri olduğunu söyler. Ve bunu bilerek önceden bunun için dua etmek mükemmel bir fırsattır; çünkü Tanrı inananların dualarının kabul edildiğini söyler ve önceden bunun için dua ederek o bereketleri hak ettiğimizden emin oluruz. Ve ölenin yakınları herkes olabilir; özellikle ölenin dinî nedenlerle saygı duyduğu kişiler. Ve Muhammed’in zamanındaki teslim olanlar, Muhammed bu dünyada hayattayken bu ilkeyi uyguladıklarında önce Tanrı’ya Muhammed’i kutsaması için dua ederlerdi; çünkü Kuran 33:6 ayetinde peygamberin inananlara onların birbirlerine olduğundan daha yakın olduğunu söyler. Yani Muhammed onun zamanında ölen her inanana en yakın kişiydi ve ölenin en yakınlarını kutsaması için Tanrı’ya dua etmemiz gerektiğinden, bu, Tanrı’ya Muhammed’i kutsaması için dua etmeleri gerektiği anlamına gelirdi; ve bugüne kadar Müslümanlar duanın bu kısmını böyle uygular. Ancak 33:6 ayetinin “peygamber” dediğini ve Kuran’da Muhammed’e her peygamber olarak atıfta bulunulduğunda bunun ölümünden sonra değil, her zaman hayatı boyunca olduğunu unutuyorlar. Bu zaten bilinmektedir. Yani Muhammed’in zamanında herhangi bir inananın Cenaze İletişim Duası sırasında Tanrı’dan Muhammed’i kutsamasını istemek tamamen doğruydu; çünkü Tanrı’ya ölenin en yakınlarını kutsaması için dua etmemiz gerekir ve Muhammed’in zamanında herhangi bir inanana en yakın (ya da en sevilen) kişi Muhammed’in kendisiydi; ama onunla canlı, anlamlı etkileşimleri vardı; işte bu yüzden kendilerini ona yakın hissediyorlardı. Bugün yaptıkları gibi onu hiç tanışmadıkları bir tür mistik figür olarak saymıyorlardı. Kendilerini gerçekten ona yakın hissediyorlardı. Bugün ise gerçek inananlar kendilerini Muhammed’e geçmişin diğer herhangi bir peygamberine olduğu kadar yakın hissetmelidir; çünkü Muhammed dahil hiçbiriyle tanışmadık ve hepsi bize eşit derecede sevgilidir; ve diğer tüm peygamberler peygamber olarak açıkça aynı değerlere sahipken duada Muhammed’i ayırırsak, Tanrı’nın elçileri arasında ayrım yapmış oluruz ve bu Kuran’da yasaklanmıştır. Yani inananlar bir elçiye diğer elçilere göre duygusal olarak daha yakın hissediyorlarsa, bu ancak o elçi onlarla birlikte hayattayken olabilir. Yani bugün ironik bir şekilde bir cenaze iletişim duası sırasında Tanrı’dan Alban’ı ve ayrıca diğer yakın inananları kutsamasını istemek doğru olurdu; ama yalnızca Alban’la tanıştıysanız. Duanın bu kısmı zaten sessizce yapılmalıdır ve herkes bunu kendi sözleriyle yapar; insanlar bunu nasıl yapacaklarını ya da nasıl yaptıklarını birbirleriyle tartışmamalıdır. Sadece içlerinden, sessizce, Tanrı’dan ölenin en yakınlarını kutsamasını isterler; ve o hayattayken Alban’ı anıp anmadıkları asla bilinmemelidir; ölen kişinin başka hangi yakınlarını andıkları ise kendi seçimleridir ve duygu ve düşüncelerin anlık, içsel bir ifadesidir. Ancak Alban’la hiç tanışmamışken birinin cenaze duasında Alban’ı anarlarsa bu dolaylı putperestlik olur. Ama neyse, buradaki 6. noktadaki kural Tanrı’ya ölen kişinin en yakınlarını kutsaması için dua etmektir ve bunun farklı zamanlarda kelimelerle nasıl ifade edildiği, insanların ölen kişiye en yakın kişilerin kimler olduğunu düşündüğüne bağlı olarak koşullara göre değişir.

Şimdi buradaki 8. noktadan, Tanrı’dan ölen kişiyi bağışlamasını istemekten söz edelim. 47:19 ayetine göre Tanrı’dan inananları bağışlamasını istemeliyiz. Yani 8. nokta da Kuran’a aykırı değildir ve aslında 9:80 ayetinden, Tanrı’dan ölen inananları bağışlamasını istemenin Cenaze İletişim Duasının bir parçası olduğu anlaşılır; çünkü aynı konuşma içinde birkaç ayet sonra Cenaze İletişim Duasından söz edilir.

Yani Cenaze İletişim Duası böyle yapılmalıdır ve çevrimiçi cemaatinizde bir teslim olan öldüyse onun için Cenaze İletişim Duasını yapmakla yükümlüsünüz; Alban aracılığıyla atanmış resmî olarak atanmış yerel bir Cemaat Yöneticiniz yoksa, Çevrimiçi Cemaat Yöneticiniz olarak Alban’ın sizi yönetmesi için aşağıdaki videonun ilgili kısmını kullanabilirsiniz.

Abdest aldıktan sonra Kıbleye dönün, videonun aşağıdaki kısmını açın ve sadece Alban’ı tekrarlayın. Sesli söylenmesi gereken kısımlar videoda sesli söylenir, sessizce söylenmesi gereken kısımlar ise videoda yazılıdır; boşlukları zihninizde insanların isimleriyle doldurabilirsiniz.

Başlayalım:

https://youtu.be/HokikBXTDrQ?t=723  

Cuma Vaazı Hazırlayan: Alban Fejza, Çevrimiçi Cemaat Yöneticisi